Cải nhau về quyền lợi Hartz IV dành cho người thất nghiệp

Ngoại trưởng Đức kiêm chủ tịch đảng Tự Do FDP, ông Guido Westerwelle ngay sau khi đưa ra so sánh càm nhàm về tình trạng người thất nghiệp thâm niên thụ hưởng tài trợ Hartz IV và tránh né lao động mà ông cho là không tương xứng hiện nay, đã gây ra sự tranh luận sôi nổi về chiều hướng cần chấn chỉnh mới lại mức tài trợ theo một phán quyết mới đây từ Tối cao pháp viện Karlsruhe đòi hỏi chính giới Berlin thực hiện.

Westerwelle với nghi ngại tài khoá liên bang sẽ tốn kém nhiều hơn một khi nâng cấp quyền lợi Hartz IV mà ông thẳng thừng cho điều luật này chỉ là một „sáng chế“ có từ thời Liên minh Đỏ-Xanh cầm quyền (giữa đảng Xã hội SPD và đảng Xanh) không còn thích ứng trong xã hội hiện nay.

Westerwelle lập lại luận điểm cho là người lao động tại Đức ngày càng trở nên thành phần bị vắt sữa trước những kẻ lạm dụng (nhận lãnh phúc lợi xã hội) và ông chờ đợi một sự thay đổi mới trong hệ thống an sinh Đức về quyền lợi Hartz IV, để từ đó công ăn việc làm lôi cuốn hơn việc ngồi nhà thụ hưởng tài trợ được bao cấp đầy đủ. Những ai phê phán nhận định này -theo ông- là những người đã mang lại tình huống Hartz IV! Trưởng khối dân biểu FDP tại Quốc hội, bà Birgit Homburger còn đã yểm trợ Westerwelle khi cho là „Đôi lúc người ta cần nêu vấn đề cụ thể mới có được sự lắng nghe“ chính xác. Một vài dân biểu thuộc liên minh cầm quyền như bộ trưởng Nội vụ Thomas de Maizière (CDU) còn than phiền là người thất nghiệp đã thiếu hẳn „thiện chí thoát khỏi hoàn cảnh nhận tài trợ Hartz IV“. Ông Hans-Peter Friedrich, đại diện phe dân biểu CSU, còn giảng đạo đức là „khi đề cập chính đáng đến khả năng trang trả của nhà nước thì không có nghĩa là người thụ hưởng Hartz IV bị phân biệt“ mà theo ông „Năng suất lao động, sự chăm chỉ, trật tự và trách nhiệm từng cá nhân trong thế kỉ 21 phải là nền tảng cho sự phồn thịnh trong kinh tế“.

Bộ trưởng Tài chính liên bang, ông Wolfgang Schäuble (CDU) có vẽ đồng tình với nội dung lên tiếng từ Wessterwelle khi cho biết sẽ chống lại biện pháp tăng tiền Hartz IV để thích nghi với chờ đợi từ Tối cao pháp viện vì Karlsruhe theo ông cũng đã không quy định mà chỉ yêu cầu thay đổi lại cách tính. Ảnh hưởng chính trị từ phán quyết theo Schäüble có lẽ là toà án xã hội các cấp tại địa phương trong tương lai sẽ phải xét xử một cách rộng lượng trước „nguyện vọng đặc biệt“ của các trường hợp Hartz IV ngoại lệ gặp khó khăn. Điều mà ông cho là „phúc lợi xã hội cần thiết sẽ không được phép làm người thất nghiệp ngán ngẩm đi tìm việc làm“ trong chiều hướng muốn cải tổ của chính quyền hiện nay.

Nếu như thế thì hi vọng từ các hiệp hội thiện nguyện trong xã hội coi như không thành. Mức tài trợ đồng đều là 359 Euro/tháng theo Hartz IV sẽ không được nâng cấp.

Phê phán Westerwelle

Đối lập Đức đã lên tiếng tấn công Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle (FDP) ngay sau những lời tuyên bố về trường hợp nhận lãnh tài trợ Hartz IV của ông. Trưởng khối dân biểu SPD, ông Frank-Walter Steinmeier gọi thái độ Westerwelle là càng ngày càng „vô liêm sỉ không thể tưởng tượng“ và yêu cầu Thủ tướng Đức là bà Angela Merkel (CDU) nên cho thấy lập trường liên hệ. Bà Merkel cũng đã tránh xa lập luận xem thường nạn nhân là người thất nghiệp thâm niên đang nhận lãnh Hartz IV.

Chủ tịch đảng Xanh, bà Claudia Roth còn mỉa mai cho là cuộc du lịch ngắn ngủi của vị ngoại trưởng hình như đã kết thúc và bà Renate Künast, trưởng khối đảng Xanh còn gọi ông là một tên „côn đồ chính trị“ (Politrowdy)!

Trong nội bộ cũng đã có sự phản biện gián tiếp. Ông Andreas Pinkwart, đảng bộ trưởng FDP tại Nordrhein-Westfalen (NRW- nơi vào tháng 5 tới sẽ diễn ra cuộc đầu phiếu tiểu bang) cho là Westerwelle nên chia bớt quyền lực với nhiều gương mặt đại diện khác nhau trong một đội ngũ lãnh đạo. Pinkwart còn là vị đưa đề nghị chống lại chính sách giảm thuế khách sạn của FDP gây khó chịu cho Westerwelle trước đây. Phó trưởng khối dân biểu FDP, bà Ulrike Flach còn đã tưới thêm dầu vô lửa khi cho là „thời kì ngồi ghế đối lập cần tụ trung đánh bóng một cá nhân đã trôi qua“. Pinkwart tuy nhiên đã khôn khéo khen ngợi ông Schäuble (CDU) đã nhảy vào binh vực Westerwelle trong nhận định của vị ngoại trưởng Đức.

Bộ trưởng Lao động liên bang, bà Ursula von der Leyen (CDU) ngược lại đã chỉ trích Westerwelle cho là „Chúng ta không cần tụ vào một sự tranh cãi như thế vì Tối cao pháp viện đã quyết định rõ ràng: Mức sống tối thiểu cần được bảo đảm trong xã hội Đức, vì điều này liên hệ đến nhân phẩm con người“. Bà cho hay sẽ soạn thảo ngay một danh mục nêu thí dụ về các trường hợp đặc biệt trong Hartz IV cần ưu tiên giúp đỡ, như người bịnh Liệt kháng (Aids) cần có thêm phương tiện giữ vệ sinh, người tật nguyền không thể tự dọn dẹp hành lang nơi cư ngụ, cần được tài trợ thuê bao, v.v…. Trái lại theo bà, những ai nhận lãnh Hartz IV sẽ không thể chờ đợi nhà nước phải mua sắm cho họ cái máy giặt!

Chủ tịch đảng SPD, ông Sigmar Gabriel đã khôn ngoan hơn khi cho là SPD tính đến việc phải nâng cấp tài trợ Hartz IV, và để giữ và phân biệt nguồn lợi tức giữa người thất nghiệp thâm niên nhận lãnh Hartz IV và người có công ăn việc làm khác nhau thì chính giới Berlin phải thực hiện chính sách lương tối thiểu từ 7,50 Euro/giờ trở lên. Ông Klaus Ernst thuộc đảng Tả khuynh (Linke) cũng đã nêu yêu sách tương tự và chờ đợi chính quyền tăng nhanh lợi tức Hartz IV cho những ai đang thụ hưởng.

Dresden tưởng niệm 65 năm ngày bị giội bom

Với tiếng chuông nhà thờ Frauenkirche nổi tiếng giọng lên tại thủ phủ Sachsen và tiếp nối bằng thánh lễ lẫn các buổi hoà tấu diễn ra trong cùng hôm, dân chúng Dresden bằng nhiều ngọn nến và tay trong tay, tối hôm 13-2, đúng 22.00 giờ đêm qua đã tiến hành dịp tưởng niệm 65 năm ngày thành phố bị phi cơ Hoa kỳ và Anh Quốc giội bom (13-2-1945) gây thiệt mạng cho trên 25 ngàn thường dân trong Thế chiến II.

Toà nhà giáo đường Frauenkirche còn là chứng nhân cho thảm hoạ nhưng đồng thời cũng là biểu tượng xây dựng vươn lên từ tàn tích Thế chiến.

Dịp này cũng đã có trên 10 ngàn người tại Dresden đã cương quyết xuống đường phản đối và chống trả buổi Mít tinh biểu dương lực lượng của phe Tân Quốc xã Đức định tập trung về đây. Họ đã chia nhau chận hết mọi ngõ đường dẫn tới địa điểm tổ chức cuả băng đảng phát xít về từ nhiều nơi. Thống đốc Sachsen, ông Stanislaw Tillich (CDU) đã hãnh diện cho là Dresden đã can đảm đối đầu với bọn cực hữu trong và ngoài nước Đức muốn lợi dụng biến cố giội bom để binh vực quốc xã và bài ngoại vào mỗi năm. Các cuộc đụng độ giữa dân chúng, cảnh sát và phe Nazi quá khích tuy nhiên đã diễn ra, gây thương tích cho 27 người và 29 tên đầu trọc cực đoan đã bị bắt giữ.

Tại Dersden, cựu chủ tịch nhà nước Xô Viết, từng là khôi nguyên nhận giải Nobel Hoà bình thế giới, ông Michail Gorbatschow, 78 tuổi nhân dịp này cũng đã được mời làm quan khách vinh dự để nhận giải thưởng "Dresden-Preis" trị giá 25 ngàn Euro lần đầu tiên được Hiệp hội thân hữu Dreden (Verein Friends of Dresden) tổ chức. Ông cho hay rất xúc động và kêu gọi cho giải pháp hoà bình nhằm giải quyết xung đột. Những vấn đề thế giới theo ông phải được giải toả bằng đối thoại, điều mà nước ông đã chứng minh có thể thực hiện. Cựu Ngoại trưởng Đức là ông Hans-Dietrich Genscher (FDP) cũng đã có mặt tham dự bên cạnh Gorbatschow.

CDU trù liệu ra khỏi chính sách nguyên tử năng?

Bộ trưởng Môi sinh Đức, ông Norbert Röttgen (CDU) hôm 14-2 qua đã nhấn mạnh lại quyết tâm muốn ra khỏi chính sách khai thác nguyên tử lực tại Đức. Như thế ông cũng đã gây ra cuộc tranh luận trong nội bộ Liên minh Đen-Vàng giữa CDU-CSU và FDP cầm quyền mà mục tiên còn đã được Berlin lên kế hoạch cho phép sử dụng nguyên tử năng lâu dài hơn những gì đã được các chính quyền nhiệm kì trước thoả hiệp.

Ông Röttgen tuy nhiên đã không đưa ra thời điểm cho đến lúc nào thì các nhà máy nguyên tử Đức dừng hẳn sự hoạt động. Một điều chắc chắn theo lộ trình Berlin đề ra trước áp lực FDP là các nhà máy này có thể khai thác lâu hơn những gì đã được qui ước vào thời chính quyển Đỏ-Xanh (giữa SPD và đảng Xanh). Röttgen có lẽ đã không muốn hưởng ứng một cách chính thức chủ trương đảng CDU nên đã lập lại sự kêu gọi phe Liên đảng CDU-CSU từ bỏ con đường này vì theo ông, người ta nên sớm tìm cách thay thế các nhà máy nguyên tử bằng các nguồn năng lượng tái tạo.

Ông cho là „khi có một mục tiêu trước mắt, người ta sẽ nhanh chóng đạt đến đích“. Như thế ông cũng đã chống chọi với đa số trong Liên minh cầm quyền hiện nay, đặc biệt chống lại quan điểm của bộ trưởng Kinh tế Rainer Brüderle (FDP), người chủ trương đẩy mạnh sự khai thác nguyên tử và hay viện dẫn lí do là một khi thay đổi sẽ tốn kém hàng tỉ bạc đối với người tiêu thụ năng lượng tại Đức.

Cuộc tranh cãi qua đó cũng đã bắt đầu. Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel (CDU) tuy nhiên chưa cho thấy thái độ trước tuyên bố của Röttgen, nhưng bà chủ trương nguyên tử năng chỉ là nguồn năng lực chuyển tiếp cho tới khi có đủ điện lực từ các nguồn tái tạo khác và các nhà máy nguyên tử mới mọc lên theo bà cũng sẽ không cần tính đến. Chính sách nguyên tử lực của CDU theo bà vẫn giữ vì cho tới nay không có gì khác có thể thay thế đủ cho nhu cầu cấp thiết. Lí lẽ đó cũng được nhiều nhà chính trị gia khác chia sẻ. Liên minh Đen-Vàng mong muốn cho tới năm 2020 có thể cung ứng được 20% nguồn năng lượng không đi từ các nhà máy AKW, đúng với mức ấn định từ Uỷ hội EU đề ra cho nước Đức.

Đối với các tập đoàn khai thác nguyên tử năng thì sự thắng phiếu của phe Đen-Vàng đã gia tăng quyền lợi của họ nhiều hơn Đỏ-Xanh. Liên minh CDU-CSU/FDP trong lúc vận động tranh cử cũng đã hứa hẹn cho phép gia hạn sự khai thác tại các nhà máy AKW, mang lại nhiều tỉ lợi nhuận cho các tập đoàn này vì nguồn năng lượng tái tạo đối với họ sẽ tốn kém hơn. Một vài nhà máy AKW còn đã qua mặt qui ước phải đóng cửa bằng cách tuyên bố sửa chữa, ngưng hoạt động trong vài tháng, và như thế về sau cũng kéo dài được sự hiện diện không theo qui ước. Giữa đó là là các cuộc bầu cử và thay đổi chính quyền, và những gì thoả hiệp trước kia để ra khỏi nguyên tử năng có lẽ sẽ không mang ý nghĩa như từ đầu.

Hàng tỉ bạc lợi nhuận đặc biệt này một khi được phép kéo dài quyền khai thác nguyên tử năng được dùng vào việc gì? Người tiêu thụ thì chờ đợi được giảm giá năng lượng (bớt tiền điện). Một khả năng khác đặt ra là nên đầu tư nghiên cứu tìm ra nguồn năng lượng tái tạo. Bộ trưởng Kinh tế Brüderle (FDP) thì tính đến biện pháp thu được từ đó 50% thuế bỏ vào tài khoá quốc gia. Ở điểm này ông đã bị bộ trưởng Môi sinh Röttgen phản biện vì Röttgen lo ngại biện pháp còn sẽ làm cho nhà nước hồi lâu sẽ lệ thuộc và đi đến nhân nhượng trong các biện pháp bảo đảm an toàn khi khai thác nguyên tử lực.

Ông Röttgen tuy nhiên đã đưa ra một đề tài rắc rối cho chính phủ Berlin trước mùa bầu cử tại tiểu bang Nordrhein-Westfalen. Đảng Xanh cho là ông chỉ làm hoa mắt dân chúng trong lúc phe Đen-Vàng thì nhất định lộ trình khai thác nguyên tử tới cùng. SPD qua chủ tịch Sigmar Gabriel (cựu bộ trưởng Môi sinh liên bang) cho hay chính sách ra khỏi nguyên tử năng không chỉ dính dấp đến môi sinh và năng lượng, mà còn tạo ra hàng trăm ngàn công ăn việc làm mới tại Đức, trong khi triển hạn cho AKW chỉ gây thất thoát thêm việc làm!

Nạn thất nghiệp làm nạn nhân bịnh nhiều hơn

Theo nghiên cứu mới đây từ Tổng công đoàn Lao động Đức DGB thì tình trạng thất nghiệp thâm niên còn đã gây thiệt hại đến sức khoẻ cho nạn nhân nhiều hơn những gì dự đoán cho đến nay. DGB cho là có từ 1/5 cho đến 1/6 sĩ số người mất việc đã bị giới hạn sức lực trong suốt thời gian họ mất đi công ăn việc làm. Ông Wilhelm Adamy, chuyên gia phân tích thị trường thuộc DGB cho hay con số này vào khoảng ½ triệu nạn nhân.

Người thất nghiệp sẽ thay đổi nếp sống, sinh bịnh và ngã bịnh nhiều hơn gấp đôi ở chứng ung thư so với những ai có việc làm. Tâm thần của họ cũng suy sụp nhanh và đông gấp 4x so với đồng nghiệp đang làm việc. Trên 1/7 người nhận lãnh tiền trợ cấp thất nghiệp còn đã phải được bác sĩ trị liệu bằng thuốc an thần. Ông Adamy còn cho là „Nạn thất nghiệp đã biến thành sự căng thẳng cá nhân“.

Cách tổ chức đời sống với ngày càng ít phương tiện hơn cũng như phải đối diện trước thất bại trong đơn từ xin việc còn đã gây ảnh hưởng sức khoẻ tinh thần nơi người thất nghiệp thâm niên. Ông Wilhelm Adamy kêu gọi chính quyền các cấp như sở lao động, môi giới việc làm, phòng Y tế, sở Thanh niên cũng như quỹ Bảo hiểm sức khoẻ và cơ quan cố vấn nợ nần nên có sự hợp tác để giúp đỡ nạn nhân.