EU quản lí chặt ngân sách Hi Lạp

Ngày 16-2, các bộ trưởng tài chính EU đã quyết định quản lí ngân sách của Hi Lạp. Đây là một quyết định chưa từng có của khối EU để đối phó với khả năng phá sản của Hi Lạp. Từ nay Hi Lạp sẽ phải tường trình chi tiết về các biện pháp giảm nợ. Quyết định nói trên do Uỷ ban EU đề nghị lên Hội đồng Bộ trưởng EU.

Các bộ trưởng tài chính EU biện minh rằng họ muốn diệt trừ những đe doạ đối với đồng Euro. Ngoài ra EU còn đòi hỏi Hi Lạp trong vòng một tháng tới phải đệ trình kế hoạch giảm số nợ 300 tỉ Euro. Cho đến ngày 16-3, Hi Lạp phải chứng minh rằng họ đang đi đúng đường để giảm nợ quốc gia từ 12,7% xuống còn 8,7%. Theo qui định EU chỉ chấp nhận cho các quốc gia thành viên được mượn nợ dưới 3% tổng sản lượng quốc gia. Sau lần tường trình sắp tới vào giữa tháng 5, chính phủ Hi Lạp

sẽ phải báo cáo mỗi 3 tháng về thành quả giảm nợ.

Uỷ viên Kinh tế EU, Olli Rehn, cho biết vào giữa tháng 3 tới đây Hi Lạp sẽ phải công bố cho biết nước này sẽ có thêm các biện pháp nào để đạt được định mức giảm nợ của năm nay. Rehn cho biết EU sẽ mở cuộc điều tra về việc Hi Lạp che giấu nợ khi gia nhập vào khối dùng tiền Euro hồi năm 2001.

Các quốc gia EU hiện gia tăng áp lực lên Hi Lạp bằng cách đòi hỏi chính phủ phải giảm chi tiêu và phải cắt giảm trợ cấp cho người dân và hãng xưởng. Chính phủ Hi Lạp đồng ý chấp nhận thi hành chương trình tiết kiệm và khuyến khích tăng trưởng nhưng xin các quốc gia EU đừng quá nóng ruột.

Tình trạng tài chính của một vài nước EU khác cũng trầm trọng không kém Hi Lạp. Ở Tây Ban Nha, quốc vương Juan Carlos kêu gọi các chính đảng phải hợp tác với nhau để cứu đất nước khỏi cơn nguy khốn. Tây Ban Nha hiện có tỉ lệ thất nghiệp cao nhất Âu Châu (gần 20%). Thâm thủng ngân sách hồi năm ngoái của nước này là 11,4% của tổng sản lượng quốc gia. Bồ Đào Nha cũng không khá hơn.

Âu Châu nghi ngờ Israel

Các nước Âu Châu hiện nghi ngờ cơ quan tình báo Mossad của Israel đã giả mạo hộ chiếu các nước Âu Châu để tổ chức cuộc ám sát một lãnh tụ khối Hồi giáo cực đoan Hamas ở thủ đô Dubai. Do đó bộ ngoại giao Anh cho triệu tập đại sứ Israel đến vào ngày 18-2-2010 để nghe lập trường của Israel về việc các hung thủ sử dụng hộ chiếu Anh quốc.

Cơ quan chức trách của nước Liên hiệp Ả Rập Emirate hiện nghi ngờ 11 cá nhân dùng hộ chiếu giả để nhập cảnh vào nước này và ám sát Mahmud al-Mabhuh vào ngày 20-1 ở Dubai. Trong số này có 6 người dùng tên của 6 công dân Anh quốc hiện sống tại Israel. Nạn nhân là lãnh tụ al-Mabhuh của khối cực đoan Hamas ở Palestine cũng dùng tên giả để đến Dubai mà người ta nghi ngờ với mục đích buôn bán vũ khí. Al-Mabhuh bị đè ngạt thở đến chết trong phòng riêng ở khách sạn trong khi cửa phòng ông ta vẫn khoá trái. Sau khi thi hành án mạng các thủ phạm đã ung dung rời khỏi khách sạn và quốc gia Ả rập này. Cảnh sát Dubai đã nhận diện và cho công bố tên của tổng cộng 11 hung thủ - 10 người đàn ông và một người đàn bà - dựa trên những đoạn video thu hình. Họ đã sử dụng hộ chiếu của các công dân Anh, Đức, Pháp và Ái Nhĩ Lan.

Bộ ngoại giao Anh hiện cho điều tra về việc giả mạo. Tổng cộng có 6 bộ hộ chiếu của công dân Anh với tên họ, số hộ chiếu và ngày sinh là thật, nhưng hình và chữ kí là giả. Một đài truyền hình Israel cho biết trong số này có hộ chiếu của 4 người đang sống ở Israel. Họ bị mang tiếng giết người vì tên tuổi của họ bị công bố trên truyền hình trong khi có người chưa hề đặt chân đến Dubai.

Bộ ngoại giao Ái Nhĩ Lan cho biết có 3 bộ hộ chiếu của công dân của Ái Nhĩ Lan bị giả mạo. Khi so sánh Ái Nhĩ Lan thấy cả tên lẫn số hộ chiếu đều bị làm giả. Như thế khác với các hộ chiếu của Anh, những hộ chiếu Ái Nhĩ Lan đã bị giả mạo hoàn toàn. Pháp và Đức cho biết họ chưa tìm ra tung tích của những hung thủ cầm hộ chiếu nước họ.

Việc nghi ngờ Israel dựa trên những tiền sự tương tự của cơ quan Mossad. Các nhóm điệp viên Mossad đã nhiều lần sử dụng hộ chiếu giả của nước khác để hoạt động ở ngoại quốc. Vào năm 1997 các điệp viên Mossad đã dùng hộ chiếu Canada trong việc ám sát lãnh tụ Chaled Meschaal ở Jordanien. Vào năm 2005, Israel đã phải xin lỗi Tân Tây Lan khi nước này kết án 2 điệp viên Mossad 6 tháng tù về tội tìm cách làm hộ chiếu giả.

Đến nay ngoại trưởng Avigdor Liebermann của Israel vẫn để ngỏ vai trò của Israel trong vụ ám sát Mabhuh. Liebermann tuyên bố người ta không có bằng chứng về việc này. Trước nay Israel vẫn cho rằng Mabhuh là kẻ bắt cóc và giết chết hai binh sĩ Israel trong giai đoạn đầu của phong trào giải phóng Intifada của Palestine (1987-1993). Tuy nhiên Israel không phải là kẻ thù duy nhất của nhóm Hamas. Đối thủ chính trị của Hamas là phe Fatah ở Palestine cũng muốn thanh toán các lãnh tụ của Hamas nhưng muốn đẩy trách nhiệm sang cho Israel.

Chỉ trích án tử hình ở Irac

Tại diễn đàn của Hội đồng Nhân quyền LHQ vào ngày 16-2 ở Genève, nhiều quốc gia Âu Châu đã chỉ trích việc Irac gia tăng án tử hình trong năm qua. Pháp, Anh và Ý kêu gọi Irac ngưng thi hành án tử hình và chuyển các án tử hình đã tuyên thành án tù.

Số lượng hành quyết ở Irac đã gia tăng trong năm qua. Trong năm 2009 Irac đã treo cổ 79 người. Theo thống kê chính thức, trong 5 năm qua Irac đã tuyên 925 án tử hình và thi hành xử tử 120 người. Đại sứ Pháp ở Genève kêu gọi Irac nên mau chóng ra lệnh hoãn thi hành tử hình và chuyển các án tử hình đã tuyên thành án tù. Anh và Ý đã ủng hộ kêu gọi hoãn thi hành án. Đại sứ Anh ở Genève cho biết Anh rất quan ngại khi thấy số lượng hành quyết đã tăng trong 2 năm qua.

Bộ trưởng Nhân quyền của Irac, bà Widschdan Salim, giải thích vì sao Irac vẫn tiếp tục giữ án tử hình. Vì các tội ác khủng bố vẫn diễn ra nên “trong hoàn cảnh đặc biệt đó, chúng tôi cần sử dụng án tử hình như là biện pháp răn đe.” Bà Salim cho rằng, những nạn nhân cần phải có cảm tưởng rằng những thủ phạm đã bị trừng trị đích đáng. Tuy nhiên bà cho rằng số lượng hành quyết phải được giữ ở mức tối thiểu.

Vào ngày 16-2, Hội đồng Nhân quyền LHQ đã đưa tình hình Irac ra bàn thảo trong thủ tục gọi là Giám sát Định kì Toàn thế giới. Theo thủ tục này, mỗi quốc gia của LHQ sẽ bị đem ra mổ xẻ 4 năm một lần.

Ám sát chính trị ở Nga: 8 năm tù cho tòng phạm

Ngày 15-2, Toà án Moskau đã tuyên án một tòng phạm trong vụ án giết nữ kí giả Politkowskaja. Toà kết án Chadschikurbanow 8 năm tù vì tội tống tiền một nhân chứng quan trọng trong vụ án mạng này.

Cho đến nay người ta vẫn chưa bắt được thủ phạm chính giết bà Anna Politkowskaja nhưng ít nhất kết án tù một trong số những tòng phạm. Hơn 3 năm sau khi bà Politkowskaja, một nhà báo đối lập, bị giết, toà án Moskau đã kết án Sergej Chadschikurbanow, một cựu nhân viên cảnh sát, 8 năm tù. Hắn đã tìm cách tống tiền một đồng nghiệp của hắn số tiền là 260.000 Euro. Người này đã bị hắn ép phải theo dõi bà Politkowskaja cho nên được xem là một nhân chứng quan trọng của toà. Công tố viên cho rằng tên sát thủ đã dùng những thông tin này để ám sát bà vào năm 2006.

Bà Politkowskaja bị bắn chết trong căn nhà của bà ở thủ đô Moskau vào ngày 7-10-2006. Bà là cộng tác viên của tờ báo Nowoja Gaseta và chuyên viết những bài chỉ trích chính sách của tổng thống Putin trong cuộc chiến tại nước cộng hoà Tscheschenien. Do đó việc ám sát bà được dư luận xem là một vụ án chính trị trong một loạt những vụ ám sát những nhà báo đối lập.

Chadschikurbanow bị truy tố vì tội tiếp tay giết người vì đã cung cấp hung khí cho thủ phạm. Trong phiên xử sơ thẩm hồi năm ngoái, Chadschikurbanow và 3 tòng phạm phạm khác đã được toà tha bổng vì thiếu bằng chứng. Nhưng sau đó toà án tối cao đã không công nhận án quyết này và ra lệnh cho điều tra lại vụ án. Trong phiên xử nói trên Chadschikurbanow và 2 anh em nhà Machmudow - Ibrahim và Dschabrail - đã phải ra trước vành móng ngựa. Tên Machmudow thứ 3 là Rustam bị cơ quan điều tra xem là tên sát nhân. Nhưng tên này đã trốn thoát được. Trong phiên xử trước đây toà không trả lời câu hỏi ai là kể giật dây vụ ám sát này.

Lybi ngưng cho dân Âu Châu nhập cảnh

Kể từ ngày 15-2 chính quyền Gaddafi sẽ không cấp nhập cảnh cho bất cứ công dân nào của khối các quốc gia Schengen nữa. Những nhập cảnh đã cấp rối thì bị vô hiệu hoá. Lí do là những tranh cãi với Thuỵ Sĩ.

Như vậy những công dân của tổng cộng 25 quốc gia Âu Châu sẽ không thể nhập cảnh vào Lybi. Lybi đã đưa ra quyết định này một cách đột ngột. Bộ ngoại giao của Đức, Pháp và Ý đã xác nhận rằng công dân của khối Schengen sẽ không được phép nhập cảnh. Chỉ riêng người Anh là còn nhận được phép nhập cảnh. Anh tuy ở trong EU nhưng không thuộc khối Schengen gồm 25 quốc gia – trong đó có một nước không thuộc EU là Thuỵ Sĩ – bãi bỏ việc kiểm soát tại biên giới chung.

Người ta nghi ngờ lệnh cấm của Tripoli có nguyên nhân là cuộc xung đột chưa được giải quyết giữa Lybi và Thuỵ Sĩ. Một phát ngôn viên bộ ngoại giao Ý nói rằng lí do là việc Thuỵ Sĩ dự định sẽ cho công bố một danh sách của trên 180 công dân Lybi bị cấm nhập cảnh vào Thuỵ Sĩ. Từ một năm rưỡi nay quan hệ giữa hai quốc gia này đã rất căng thẳng. Vào tháng 7-2008 Lybi đã cho bắt giữ và kết án 2 doanh gia Thuỵ Sĩ sau khi Thuỵ Sĩ tạm giữ con của lãnh tụ Gaddafi và vợ ông này vì tội hành hung hai nhân viên khách sạn ở Genève.

Bộ ngoại giao Đức đã lên tiếng phản đối quyết định đóng cửa của Lybi và kêu gọi nước này thu hồi lại quyết định này. Vụ việc này có thể làm tổn hại uy tín kinh tế của Lybi. Kể từ khi LHQ bãi bỏ lệnh cấm vận đối với Lybi vào năm 2003 thì Lybi đã nhận được nhiều tiền đầu tư của nước ngoài. Tuy nhiên một số doanh nhân kêu than về lối hành xử độc đoán của các cơ quan chức trách Lybi. Đức, Pháp và Anh là những bạn hàng quan trọng của Lybi kể từ khi nhà độc tài Gaddafi tìm cách mở cửa với nước ngoài.