Hi Lạp thắt lưng buộc bụng

Ngày 3-3 thủ tướng Papandreou của Hi Lạp đã loan báo chương trình tiết kiệm gắt gao của chính phủ bằng cách tăng thuế tiêu thụ, ngưng tăng tiền hưu trí và cắt lương của công chức. Liện hiệp Âu Châu EU ủng hộ chương trình này trong khi người dân Hi Lạp đang chuẩn bị những cuộc biểu tình lớn để phản đối. Trong ngày, 300 người về hưu đã đến biểu tình trước dinh thủ tướng.

Thủ tướng Papandreou tuyên bố phải giảm chi tiêu ngân sách để cứu Hi Lạp khỏi bị phá sản. Từ nhiều tháng nay đồng Euro đã giảm giá vì người ta sợ Hi Lạp sắp bị phá sản khi số tiền nợ của nước này đã lên đến 120% của tổng sản lượng quốc gia. EU đòi Hi Lạp phải giảm số nợ mới hiện đang nằm ở mức 13% xuống còn dưới 3% của tổng sản lượng quốc gia vào trước cuối năm 2012. Papandreou dự định sẽ đi Đức và Pháp vào cuối tuần để tìm sự yểm trợ.

Đài truyền hình nhà nước Hi Lạp tường thuật rằng chính phủ sẽ cho ngưng tăng mọi thứ tiền hưu trí. Lương cầm tay của công chức sẽ bị giảm 10%. Lương tháng 13 của họ sẽ bị cắt 30% và tiền thưởng nhân dịp Phục Sinh và nghỉ phép - được kể như lương tháng 14 ở Hi Lạp - của họ cũng sẽ bị cắt 30%. Thuế trị giá gia tăng sẽ tăng từ 19 lên 21%, thuế thuốc lá và rượu sẽ tăng thêm 20%, xăng tăng 8 cent/lít, dầu tăng 3 cent/lít. Tất cả những cắt giảm và tăng thu này được trị giá là 4,8 tỉ Euro.

Thủ tướng Papandreou cho biết ông sẽ đến gặp tổng thống Hi Lạp để trình bày và sau đó gặp các nghiệp đoàn để kêu gọi họ đừng biểu tình. Tập thể 30.000 công chức tuyên bố sẽ biểu tình 24 giờ vào ngày 16-3.

Uỷ ban EU tuyên bố sẽ tìm cách giúp Hi Lạp. Cho đến nay uỷ ban này chưa làm được gì mặc dù một cuộc họp thượng đỉnh của EU vào giữa tháng 2 đã được nhóm họp cho mục đích này. Papandreou tuyên bố sẽ có thể xin Quỹ Tiến tệ Quốc tế giúp đỡ.

Rút kinh nghiệm của Hi Lạp, trong ngày 3-3, chủ tịch Uỷ ban EU đã đề nghị một chương trình hợp tác và kiểm soát. Chương trình này định sẽ đẻ ra một cơ quan giám sát trung ương để chống lại nạn mánh mun về ngân sách quốc gia. Ông Barroso cho rằng nếu kiểm soát kĩ từ trước thì đã không xảy ra trường hợp Hi Lạp như hiện nay.

Nga theo Mỹ và Âu Châu

Trong buổi họp của Cơ quan Nguyên tử năng LHQ (IAEA) vào ngày 3-3, phía EU đã doạ sẽ chế tài Iran. Trong cuộc tranh cãi về chế tài hiện nay tại Hội đồng Bảo an LHQ, phe EU và Mỹ đã tranh thủ được thêm sự ủng hộ của Nga trong khi Trung Quốc và Ba Tây vẫn chần chừ.

Đại sứ Tây Ban Nha tại IAEA, José Luis Rosello, đã đại diện cho khối EU để lên án Iran là vi phạm thoả ước kiểm soát vũ khí nguyên tử khi bắt đầu thực hiện chương trình tinh luyện chất Uranium lên 20%. Nếu đạt được mức này thì Iran sẽ chẳng cần bao lâu nữa là có thể chế được bom nguyên tử. Rosello nói Iran đã khiêu khích và coi thường cộng đồng quốc tế khi tuyên bố cho xây dựng thêm 10 lò luyện Uranium và giảm bớt những hợp tác với cơ quan IAEA. Rosello đòi quốc tế phải có câu trả lời rõ rệt về việc Iran không tuân thủ các cam kết và thiếu thiện chí đối thoại. Do đó EU sẽ ủng hộ một nghị quyết chế tài Iran của Hội đồng Bảo an LHQ nếu Iran tiếp tục bất hợp tác. Các thành viên không thường trực của hội đồng này như Na Uy, Albani và Ukraine hiện ủng hộ lập trường của EU và Mỹ. Các thành viên thường trực Mỹ, Anh, Pháp và Nga hiện muốn chế tài trong khi chỉ còn mỗi mình Trung Quốc vẫn đòi tiếp tục thương thuyết. Ba Tây cũng không ủng hộ chế tài vì cho rằng người ta không nên dồn Iran vào đường cùng.

Sự thay đổi lập trường của Nga được tổng thống Dmitri Medwedew tuyên bố trong chuyến viếng thăm Pháp vào ngày 1-3 vừa qua. Medwedew cho rằng những cuộc thương thuyết với Iran đã chẳng đi đến đâu trong khi tình hình càng ngày càng xấu đi. Cho nên Nga sẽ ủng hộ việc chế tài. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy tỏ ra hài lòng và nói điều này cho thấy Nga là đồng minh chiến lược của Pháp. Pháp hiện đang làm chủ tịch của Hội đồng Bảo an LHQ.

Timoschenko thua sạch

Trong cuộc biểu quyết tại quốc hội Ukraine ngày 3-3, bà thủ tướng Julia Timoschenko đã bị bất tín nhiệm. Và như thế bà sẽ phải từ chức. Sau thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống vào đầu tháng 2 vừa qua bà Timoschenko đã mất luôn chức thủ tướng. Cùng với cựu tổng thống Viktor Juschtschenko, bà là người hùng của Cuộc Cách mạng Cam ở Ukraine hồi 6 năm về trước.

Ngày 3-3, 243 trong số 450 dân biểu quốc hội đã bỏ phiếu bất tín nhiệm bà Timoschenko. Theo hiến pháp Ukraine thì chính phủ sẽ phải giải tán. Vào hôm trước đó, bà Timoschenko đã bị mất đa số trong quốc hội khi nhóm dân biểu thuộc đảng „Ukraine của chúng ta“ của cựu tổng thống Juschtschenko rút ra khỏi liên minh cầm quyền của bà.

Trước cuộc bỏ phiếu, bà Timoschenko đã từ chối không chịu xử lí thường vụ chức thủ tướng nữa. Trong diễn văn bà gọi tân tổng thống Janukowitsch là „mối đe doạ cho nền độc lập và sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine“ cũng như cho „nền dân chủ và tự do báo chí của chúng ta“. Bà tuyến bố sẽ cùng nội các của bà chuyển ngay sang hàng ngũ đối lập sau khi bị quốc hội bất tín nhiệm.

Ukraine hiện có thể lâm vào tình trạng quyền lực bị bỏ trống sau khi bà Timoschenko bị bất tín nhiệm. Trên nguyên tắc tổng thống Jabukowitsch hiện có thể bắt đầu thành lập chính phủ mới bằng cách thăm dò một liên minh chính trị trong quốc hội. Tiến trình này sẽ mất thời gian - từ vài tuần đến vài tháng.

Ông Janukowitsch là người thắng cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 7-2 vừa qua ở Ukraine. Các quan sát viên ngoại quốc cho rằng cuộc bầu cử này là tự do và công bằng. Bà Timoschenko cho rằng đối thủ của bà đã gian lận nhưng sau đó lại rút lại đơn kiện ra toà. Với việc bất tín nhiệm bà Timoschenko, chính phủ của các lực lượng tạo ra cuộc Cách mạng Cam hồi năm 2004 đã chấm dứt. Sau cuộc cách mạng, liên minh chính trị giữa ông tổng thống Viktor Juschtschenko và bà thủ tướng Timoschenko luôn bị căng thẳng. Hai người hùng của cuộc cách mạng đã xem nhau như kẻ thù.

Nói láo như … Karadzic

Trong 2 ngày 2 và 3-3, cựu tổng thống Radovan Karadzic đã lợi dụng cơ hội để đổ thừa rằng người Hồi giáo là thủ phạm gây ra cuộc chiến ở vùng Balkan và phủ nhận mình đã phạm tội án diệt chủng. Đứng trước Toà án Hình sự Quốc tế của LHQ ở Den Haag, Karadzic cho rằng người Hồi giáo đã dựng chuyện về những hành vi dã man của quân Serbi.

Karadzic bị bắt và giải giao cho Toà án Hình sự Quốc tế vì tội ác diệt chủng, chống nhân loại và tội ác chiến tranh trong 11 trường hợp. Một trong những tội nặng nhất liên quan đến việc bao vây và tấn công Sbreneca. Hồi năm 1995, quân Serbi ở Bosnia đã tấn công và chiếm được khu vực do quân LHQ bảo vệ này và chỉ trong ít ngày, họ đã tàn sát 8.000 người Hồi giáo, đa số là đàn ông, và đem họ chôn ở những mồ tập thể. Hắn bị cáo buộc việc xua đẩy gần 2 triệu người khỏi nhà cửa họ.

Vào ngày 3-3, Karadzic khai rằng việc tàn sát là chuyện bịa đặt của người Hồi giáo. Những báo cáo về mồ chôn tập thể đều là phóng đại quá độ và không có bằng chứng. Những câu chuyện về sự tàn bạo đều bị dựng đứng trong một chiến dịch chống người Serbi.

Trong ngày xử 2-3, Karadzic đã tự biện hộ. Hắn nói hắn đã „không bao giờ có ý định, suy nghĩ hay kế hoạch nào để trục xuất những người Kroatia và Hồi giáo cả“. Trong cuộc chiến hắn đã chỉ tìm cách bảo vệ „tính mạng, tài sản và lãnh thổ của chúng tôi“ mà thôi vì „người Serbi tại Bosnia đã chịu đau khổ 500 năm nay rồi“. Thủ phạm chính là người Hồi giáo vì họ đã muốn kiểm soát hoàn toàn vùng Bosnia. Họ đã khiêu khích và đòi giết người Serbia ở đó. Nên người Serbia đã phải tự vệ. Karadzic Đức cũng có lỗi khi nhanh chóng công nhận những nước cộng hoà thuộc về Nam Tư trước đây như Slovenia, Croatia và Bosnia. Lí do là vì Đức đã liên minh với Croatia trong Đệ nhị Thế chiến.

Cần nhắc lại rằng Karadzic bị nhà chức trách Serbia bắt giữ vào tháng 7-2008, sau khi trốn tránh 13 năm trời. Hắn bị giải giao cho Toà án Hình sự Quốc tế của LHQ. Khi toà bắt đầu mở phiên xử hồi tháng 10 năm ngoái, hắn đã không chịu ra toà, không chấp nhận luật sư chỉ định và đòi có thêm thời giờ để nghiên cứu bằng chứng và lí luận bào chữa. Công tố viên Alan Tieger cho rằng Karadzic đã „sử dụng các lực lượng quốc gia cực đoan, sự thù hận và sợ hãi để thực hiện mục đích chia đôi Bosnia thành các khu vực sắc tộc khác nhau.“

Pháp bắt vợ tổng thống Ruanda

Ngày 2-3, cảnh sát Pháp đã bắt vợ của cố tổng thống Habyarimana của Ruanda. Cơ quan chức trách Ruanda truy lùng bà ta vì hành vi diệt chủng gây ra vào năm 1994 ở Ruanda. Ruanda đã phát lệnh truy nã quốc tế đối với bà từ năm 1994. Bà Habyarimana kêu rằng bà vô tội.

Bà Agatha Habyarimana, 68 tuổi, là vợ của tổng thống Ruanda. Tổng thống Habyarimana, người sắc tộc Hutu, bị thiệt mạng khi máy bay của ông bị bắn rớt. Vì vụ này mà những người Hutu đã tàn sát 800.000 người thuộc sắc tộc Tutsi và những người Hutu ôn hoà trong vòng có 3 tháng của năm 1994. Bà Habyarimana bị nhà chức trách Ruanda hiện nay xem là một trong những người lãnh đạo của nhóm Hutu và là người bày mưu cho cuộc tàn sát này. Sau khi chồng bà bị chết, quân đội Pháp đã đưa bà ta ra khỏi Ruanda đến Pháp ở. Bà có làm đơn tị nạn nhưng bị Pháp bác.

Bà Habyarimana bị bắt ở vùng Courcouronnes ở phía Nam Paris nhưng được trả sau đó vài tiếng vì đã chịu đóng tiền thế chân. Bộ trưởng Tư pháp Ruanda hiện đòi Pháp giải giao bà ta cho Ruanda vì cho rằng bà là người vạch kế hoạch diệt chủng nên cần bị đưa ra toà.

Trước đây vài ngày, khi viếng thăm Ruanda, tổng thống Nicolas Sarkozy của Pháp đã thú nhận rằng Pháp đã phạm nhiều lỗi tại Ruanda và hứa sẽ truy tìm những người có trách nhiệm đối với cuộc tàn sát này mà đang sống tại Pháp. Quan hệ Pháp và Ruanda đã tốt trở lại từ sau chuyến công du của Sarkozy tại Ruanda. Trước đó hai bên đã đổ trách nhiệm cho nhau về cuộc chiến ở Ruanda và rút các đại sứ về.