Trắc nghiệm đầu tiên

Gần 60 giờ sau cuộc tấn công khủng bố đại quy mô tại thành phố cảng Mumbai, Ấn Độ, cảnh sát mới có thể tuyên bố đã giành hoàn toàn kiểm soát ở Mumbai, sau khi tiêu diệt những tay súng cuối cùng trong khách sạn Taj Mahal. Số người chết đã lên đến gần 200, số bị thương hơn 300.

Ngày 26 tháng Mười Một là ngày 11 tháng Chín của Ấn Độ: Trung tâm tài chính và điện ảnh Mumbai, một thành phố lớn với 20 triệu dân, đã chứng kiến một cuộc khủng bố lớn với 10 điểm nóng được phối hợp liên hoàn một cách chết người. Đầu tiên là chúng bắn giết xối xả vào đám đông tại nhà ga cổ truyền Victoria Station, rồi thảy lựu đạn vào một rạp chiếu bóng và một quán ăn của du khách, cho nổ mìn trong xe taxi về hướng phi trường, phá nổ một cây xăng và một cầu tàu, trước khi tấn công một nhà xứ Do thái giáo và đột nhập cố thủ trong 2 khách sạn hạng sang nhất nhì của thành phố.

Tới nay cho dù một nhóm Hồi giáo quá khích mang tên là Deccan Mudjaheddin đã thừa nhận cuộc tấn công đẫm máu này, nhưng người ta cũng chưa rõ chúng là ai, gốc gác từ đâu và dính dáng tới Al-Qaida như thế nào. Tuy vậy những người quan sát không thể nào không nhận ra là chúng đang muốn gì.

Cuộc chiến tranh chống khủng bố mà TT Mỹ George W. Bush phát động tại Afghanistan từ lâu đã lan qua các vùng biên giới Pakistan và làm lung lay hoàn toàn hệ thống chính trị trong quốc gia có vũ khí nguyên tử này từ mấy năm qua. Xuất cảng sự mất ổn định chính trị này qua quốc gia một tỉ dân Ấn Độ -cũng là một cường quốc nguyên tử, đồng minh quan trọng nhất của Hoa Kỳ trong khu vực- là mục tiêu gần trước mắt của phe Hồi giáo quá khích. Nhưng mục tiêu xa, quan trọng hơn, của chúng có lẽ là đánh gián tiếp vào Hoa Kỳ trong giai đoạn chuyển giao quyền lực tranh sáng tranh tối hiện nay tại Washington. Không phải là một sự tình cờ, khi mà tên thủ lãnh số 2 của Al-Qaida, Aiman al-Sawahiri, đã mạt sát tổng thống mới Obama của Hoa Kỳ trong những ngày trước là "House Negro". Và cũng không phải là một sự tình cờ, khi các tay súng khủng bố Hồi giáo tại Mumbai đã chủ đích đánh một trung tâm giáo xứ Do thái cũng như truy lùng các du khách mang thông hành Mỹ và Anh trong các khách sạn Taj Mahal và Oberoi để bắt làm con tin hay hạ sát tại chỗ.

Con ma khủng bố quốc tế mà đã George W. Bush đã gọi hồn lên và đuổi bắt trong 7 năm qua, ngày nay lại hiện về ngay trong ngày lễ Tạ Ơn của Mỹ, khi mà Bush đang nhẫn nha sửa soạn cho quàng đời nghỉ hưu của mình trong non 2 tháng nữa. Vào thời gian chuyển tiếp này, thì tổng thống đương nhiệm không thể làm gì trọng đại nữa, trong khi tổng thống tân cử thì chưa có quyền làm việc gì trọng đại hết. Khủng bố đã chọn đúng thời điểm này để bất ngờ ra tay.

Thật ra thì cũng không phải là bất ngờ lắm. Đối với các chuyên gia an ninh Mỹ của triều đại cũ (Bush) hay triều đại mới (Obama), vụ tấn công khủng bố này là điều mà họ đã phải tiên liệu và dự phòng. Bộ trưởng Phòng vệ Dân sự Michael Chertoff đã từng báo động về nguy cơ khủng bố lúc chuyển giao quyền lực trong thời chiến (Irak và Afghanistan). Còn người phát ngôn của toà Nhà Trắng, bà Dana Perino, đã tuyên bố hồi đầu tháng này rằng "Chúng tôi biết là al-Kaida và đồng bọn sẽ tìm cách để trắc nghiệm một chính quyền mới". Và chính phó tổng thống tân cử Joe Biden cũng đã cảnh báo trước đây rằng chỉ nội trong 6 tháng cầm quyền đầu tiên, chính quyền Obama thế nào cũng sẽ bị thử thách bởi một vụ khủng hoảng quốc tế.

Chắc chắn ông Obama muốn có nhiều thời giờ hơn để chọn lựa hiền tài trong lãnh vực đối ngoại và an ninh cho nội các tương lai của mình, nhưng thế giới và nhân dân Mỹ không thể kiên nhẫn hơn nữa. Mumbai đã đẩy mối lo của dân Mỹ trước khủng hoảng tài chính và suy thoái, thất nghiệp xuống hàng thứ, nhường hàng đầu lại cho mối lo bị khủng bố.

Cho nên trong những ngày tới đây, Obama sẽ trình làng thành phần nhân sự mới về đối ngoại và an ninh quốc gia, trong đó ông sẽ chú trọng đến tính chuyên nghiệp và „kinh nghiệm chiến trường“ của các bộ trưởng hơn là đến lập trường đảng phái của họ. Tin cho biết Obama sẽ mời đương kim bộ trưởng quốc phòng Robert Gates, một đảng viên Cộng Hoà và người thân tín của gia đình Bush, đảm nhiệm tiếp chức vụ này cũng như mời cựu đối thủ Hillary Clinton vào chức ngoại trưởng Hoa Kỳ. Ngoài ra, chức Cố vấn an ninh quốc gia sẽ được dành cho ông James Jones, một tướng thuỷ quân lục chiến hồi hưu, từng giữ chức chỉ huy trưởng quân đội đồng minh NATO tại Afghanistan, sau đó làm đặc sứ của Hoa Kỳ về vấn đề an ninh của Palestin.

Kinh nghiệm dạn dày và các liên hệ sâu rộng của họ trong vùng Trung Đông và Nam Á sẽ vô cùng quý báu cho một tổng thống trẻ sắp bước vào chính trường ngoại giao qua một vụ thách thức lớn như Mumbai.

Nguyễn Bặc

Stuttgart, 29-11-2008