22-8-2011

Phe nổi dậy Libya nắm quyền kiểm soát Quảng trường Xanh

Các chiến binh nổi dậy ở Libya đã thực hiện cuộc tiến công lớn vào thủ đô Tripoli hồi hôm 21-8, chiếm quyền kiểm soát nhiều nơi ở thành phố, trong đó có quảng trường trung tâm.

Phe nổi dậy đến Quảng trường Xanh của Tripoli sau khi di chuyển qua các tuyến phòng vệ phía ngoài thành phố và giao tranh lẻ tẻ để ăn mừng trên các đường phố.

Hình ảnh phát trên các đài truyền hình tin tức dây cáp quốc tế cho thấy các chiến binh dùng súng tự động bắn chỉ thiên. Chiến binh nổi dậy đã xé các bích chương có hình ảnh của lãnh tụ Moammar Gaddafi và cờ Libya.

Phiến quân nói họ sẽ đặt lại tên mới cho quảng trường mà cho đến hồi gần đây vẫn là nơi tụ tập thường xuyên mà các ủng hộ viên chính phủ thường biểu tình để ủng hộ Gaddafi.

Phát biểu tại Benghazi ngay trước khi ăn mừng ở Quảng trường Xanh, phát ngôn viên của Hội đồng Chuyển tiếp Toàn quốc Libya, còn gọi tắt là TNC, ông Abdel Hafiz Ghaza nói rằng lực lượng nổi dậy sẵn sàng lãnh đạo đất nước.

Ông Ghoza nói ngày tàn của chính phủ Gaddafi là chắc chắn. Ông nói có nhiều phần chắc nhà lãnh đạo Libya sẽ bỏ trốn bởi vì những tội ác mà ông ta đã phạm, nếu không thì sẽ bị bắt hay bị giết. Theo ông, mọi khả năng này đều có thể xảy ra. Ông Ghoza nói thêm rằng chiến binh nổi dậy đã bao vây Tripoli, đóng tất cả các lối ra.

Ông Omar Turbi, một cố vấn ngoại vụ cho TNC nói rằng mặc dầu có thể có những ổ kháng cự trong những ngày sắp tới, thời gian nắm quyền của ông Moammar Gaddafi đang đi đến chỗ cáo chung.

Ông Turbi nói rằng các chiến binh tự do đã đến Quảng trường Xanh và có thể thấy hình ảnh của lá cờ mới. Ông dự đoán rằng đến đêm chủ nhật, hay trong vòng 24 tiếng đồng hồ, trong 7 ngày sắp tới, sẽ có những buổi liên hoan lớn nhất từ trước tới nay tại Tripoli.

Lực lượng nổi dậy tiến vào từ phía tây cho biết họ đã không vấp phải mấy sự chống cự khi vượt nhanh qua các vị trí chính phủ bên ngoài thủ đô – bất kể những lời kêu gọi liên tiếp của Gaddafi và người phát ngôn chính phủ hối thúc dân cư Tripoli cầm vũ khí chống lại phe nổi dậy.

Những người chứng kiến thuật lại nhiều vụ xung đột xảy ra giữa chiến binh nổi dậy và phe trung thành với Gaddafi. Một người phát ngôn chính phủ cho hay hồi khuya hôm qua đã có 1.300 người thiệt mạng kể từ giữa trưa. Lời tuyên bố này không được kiểm chứng của các nguồn tin độc lập.

Phe nổi dậy cho hay họ đã bắt 2 người con trai của ông Moammar Gaddafi, kể cả người từng được cho là có thể lên kế nhiệm Gaddafi là Seif al-Islam. Toà án tội phạm quốc tế đã xác nhận việc Seif al-Islam bị bắt giữ.

NATO nói chính phủ của Moammar Gaddafi rõ ràng đang sụp đổ và lãnh tụ Libya nên nhận ra rằng ông ta không thể thắng được trận chiến càng sớm càng hay.

Toà Bạch Ốc cho hay Tổng thống Barack Obama đã được tường trình về tình hình ở Libya. Ông Obama cho hay ông sẽ chờ cho đến khi có “xác nhận đầy đủ về những gì đã xảy ra” trước khi đưa ra tuyên bố về tình hình.

22-8-2011

Thế giới ca ngợi bước tiến của phe nổi dậy Libya

Lãnh đạo trên thế giới hoan nghênh quân nổi dậy tiến vào thủ đô Tripoli của Libya, gọi đó là một bước tiến tới chấm dứt bạo động và khởi sự một tương lai dân chủ cho đất nước này.

Tất cả lãnh đạo các nước Mỹ, EU, Anh và Ý đều tuyên bố sự cầm quyền của Gaddafi đã cáo chung, và họ yêu cầu ông hãy bước xuống để tránh đổ máu thêm.

Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon hôm thứ Hai lên tiếng kêu gọi một bước “chuyển tiếp ôn hoà ” và nói Liên Hiệp Quốc sẵn sàng trợ giúp hậu chiến cho nhân dân Libya.

Ông tuyên bố sẽ triệu tập những cuộc họp khẩn cấp về Libya vào tuần này với những người đứng đầu các cơ chế lớn, trong đó có Liên hiệp châu Phi, Liên hiệp châu Âu và Liên đoàn các nước Ả Rập.

Tại Paris, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pháp nói với VOA hôm thứ Hai rằng thời của Gaddafi “đã chấm dứt tại Libya.”

Vẫn theo nguồn tin Pháp, người đứng đầu nhóm nổi dậy Libya sẽ du hành tới Paris trong những ngày sắp tới. Pháp là nước đầu tiên thừa nhận Hội Đồng Chuyển Tiếp Quốc Gia của phe nổi dậy, xem hội đồng này là đại diện chính thức của nhân dân Libya.

Ai Cập đã chính thức thừa nhận hội đồng này hôm thứ Hai. Lực lượng chống đối Libya bắt đầu cuộc nổi dậy sau khi cách mạng Ai Cập lật đổ Tổng thống Hosni Mubarak trước đây trong năm.

Mặt khác, hôm thứ Hai, Nga tỏ ý hy vọng sự nắm quyền sắp tới của phe nổi dậy Libya sẽ chấm dứt tình trạng đổ máu gây thống khổ cho nhân dân nước này. Bộ ngoại giao Nga khuyến dụ cộng đồng quốc tế nên đứng ngoài các vấn đề nội bộ của Libya.

22-8-2011

Các diễn biến quan trọng của cuộc nổi dậy Libya

• 15-2-11: Nổi dậy ở thành phố Benghazi được khơi nguồn từ cuộc cách mạng Mùa Xuân A-rập ở Tunisia và Ai Cập.

• 26-2-11: Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc áp đặt trừng phạt lên ông Moammar Gaddafi và gia đình, kêu gọi Toà án Hình sự Quốc tế điều tra cuộc đàn áp những người nổi dậy.

• 19-3-11: Được Liên Hiệp Quốc uỷ nhiệm; Hoa Kỳ, Anh và Pháp không kích Libya để chận đà tiến của lực lượng Gaddafi.

• 26-3-11: Phe nổi dậy chiếm được thành phố quan trọng Ajdabiya.

• 30-3-11: Ngoại trưởng Moussa Koussa đào thoát sang Anh. Một số giới chức Libya cao cấp khác noi gương.

• 30-4-11: Tên lửa của NATO giết chết người con út và 3 cháu nội của Gaddafi.

• 7-6-11: Gaddafi tuyên bố trên đài truyền hình sẽ không bao giờ đầu hàng.

• 27-6-11: Toà án Hình sự Quốc tế ra trát bắt giam Gaddafi, người con trai Seif al-Islam, và Giám đốc tình báo Abdullah al-Senussi, về tội ác chống nhân loại.

• 15-7-11: Hoa Kỳ công nhận Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia là chính phủ hợp pháp của Libya.

• 28-7-11: Cựu Bộ trưởng Nội vụ Abdel Fattah Younes, chạy sang phe nổi dậy hồi-2 và làm tư lệnh quân sự cho phe này, bị giết chết.

• 14-8-11: Phe nổi dậy tuyên bố chiếm được thị trấn chiến lược Zawiyah, nhưng tiếng súng dữ dội vẫn còn.

• 20-8-11: Phe nổi dậy mở cuộc tấn công lần đầu tiên vào thủ đô Tripoli, có phối hợp với NATO.

22-8-2011

Syria bị Liên Hiệp Quốc mạnh mẽ phê phán

Cuộc đàn áp đẫm máu của Syria bị các nước tham dự cuộc họp của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc ở Geneve lên án gay gắt. Theo trông đợi, hội đồng gồm 47 thành viên này có thể ra nghị quyết yêu cầu Syria chấm dứt đàn áp và để cho quốc tế đến điều tra.

Trước cuộc họp ở Geneve, Syria cũng đã cố gắng đưa ra một vài biện pháp ngăn chận. Họ đã cho phép một phái đoàn Liên Hiệp Quốc nhập cảnh để đánh giá nhu cầu viện trợ nhân đạo và hứa để cho Hội Chữ Thập Đỏ đến thăm những người biểu tình đang bị giam.

Nhưng các nỗ lực đó không đạt kết quả mong muốn.

Đại sứ Mỹ tại Hội đồng Nhân quyền, bà Eileen Donahoe cho biết:

“Chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad đã mất sự ủng hộ của các nước A-rập bên cạnh. Chính các nước Kuwait, Qatar, A-rập Saudi và Jordan đã đồng ý triệu tập phiên họp đặc biệt này. Ngày càng có nhiều đồng thuận của quốc tế là ông Assad phải ra đi, ông không còn tư cách chính đáng để tiếp tục cầm quyền, rõ ràng là ông đang bị cô lập.”

Bà Navi Pillay, Cao uỷ Nhân quyền Liên Hiệp Quốc phát biểu:

“Một phái bộ tìm hiểu tình hình tại Syria mới đây báo cáo rằng lực lượng an ninh Syria đã có những vi phạm nhân quyền rộng khắp và có hệ thống; bao gồm giết người, bắt đi mất tích, tra tấn, ngăn cản quyền tự do, và truy bức.”

Phúc trình của Liên Hiệp Quốc nói lực lượng an ninh Syria đã được lệnh bắn chết tại chỗ, bắt bớ tuỳ tiện, hành quyết vv.

Phúc trình nói có ít nhất 2.000 bị giết trong khoảng thời gian từ 15-3 đến 15-7. Chính phủ Syria không tranh cãi con số này, nhưng nói trong số người chết có ít nhất 250 người thuộc lực lượng an ninh.

Ông Juan Mendez, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc nói trước cuộc họp:

“Cộng đồng quốc tế có nghĩa vụ không để cho các vi phạm này không bị trừng phạt.”

Đại diện của Syria tại cuộc họp, ông Faysal Khabbaz Hamoui, nói các kết luận của phúc trình chứa đầy những dối trá, và nếu hội đồng thông qua nghị quyết, nó sẽ làm cho cuộc khủng hoảng tại Syria kéo dài thêm và gây bất ổn thêm.

Ông đề nghị hội đồng không nên ra nghị quyết, nhưng dường như chỉ thuyết phục được rất ít thành viên trong hội đồng.