Báo cáo của Hoa Kỳ về Nhân quyền tại Việt Nam
Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, với dân số khoảng 88,6 triệu người, là một nhà nước độc tài do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Các quan chức lãnh đạo đứng đầu là Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Lần bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội gần đây nhất được tiến hành vào năm 2007. Tuy nhiên, cuộc bầu cử đã không diễn ra tự do và công bằng vì tất cả các ứng cử viên đều đã được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chọn lựa và thẩm tra. Mặt trận là cơ quan của Đảng Cộng sản, có trách nhiệm giám sát các tổ chức quần chúng trên cả nước. Các lực lượng an ninh thuộc quyền quản lý của chính quyền dân sự các cấp.
Người dân không thể thay đổi chính quyền, trong khi các phong trào chính trị đối lập bị cấm. Chính phủ đã tăng cường đàn áp và bắt giữ ít nhất 25 người bất đồng chính kiến và kết án 14 người bị bắt trong năm 2008, 2009 và 2010 và từ chối không đưa ra xét xử 10 người bất đồng chính kiến bị bắt giữ cuối năm 2009. Công an đôi khi còn ngược đãi nghi can trong các vụ bắt bớ hoặc giam giữ. Điều kiện nhà tù thường rất khắc nghiệt. Mặc dù tính chuyên nghiệp của lực lượng cảnh sát đã được cải thiện nhưng vẫn có trường hợp một số người làm trong ngành không bị xử phạt gì khi mắc sai phạm. Công dân bị giam giữ tuỳ tiện vì tham gia hoạt động chính trị và còn bị tước quyền được xét xử công bằng và nhanh chóng. Hệ thống tư pháp bị bóp méo nghiêm trọng do những ảnh hưởng chính trị. Nạn tham nhũng cục bộ và thiếu hiệu quả. Chính phủ tiếp tục hạn chế quyền riêng tư của công dân và tự do báo chí, tự do ngôn luận, hội họp, đi lại và lập hội. Chính phủ kiểm soát gắt gao hơn tự do Internet và đã đồng loạt tiến hành tấn công các trang web chỉ trích Chính phủ cũng như bí mật theo dõi các blogger bất đồng chính kiến. Cách hiểu và bảo vệ quyền tự do tôn giáo vẫn không thống nhất. Mặc dù đã đạt được nhiều bước tiến đáng kể nhưng đây vẫn là một vấn đề nhức nhối, đặc biệt là ở cấp tỉnh và cấp xã. Tham nhũng trong ngành công an vẫn là một vấn nạn. Chính phủ duy trì lệnh cấm đối với các tổ chức nhân quyền độc lập. Bạo lực, phân biệt đối xử với phụ nữ và nạn buôn người vẫn là những vấn đề nhức nhối mặc dù luật pháp và Chính phủ đã nỗ lực giải quyết. Một số nhóm dân tộc thiểu số bị xã hội phân biệt đối xử. Chính phủ hạn chế quyền của người lao động trong việc lập và tham gia các hội đoàn độc lập.
TÔN TRỌNG NHÂN QUYỀN
Phần I: Tôn trọng phẩm giá con người, bao gồm tự do không bị:
a. Tước đi cuộc sống một cách tuỳ tiện và bất hợp pháp
Không có báo cáo cho thấy Chính phủ hoặc các cơ quan Chính phủ gây ra bất kỳ vụ sát hại nào một cách tuỳ tiện và bất hợp pháp. Tuy nhiên, có 9 người đã tử vong khi bị giam giữ. Trong hầu hết các trường hợp, cảnh sát đều thông báo là do nạn nhân tự sát.
Tháng 1, anh Nguyễn Quốc Bảo tại Hà Nội đã tử vong trong khi bị tạm giam, nguyên nhân là do bị cảnh sát đánh đập sau khi anh bị tạm giữ vi phạm luật giao thông. Không có thông tin gì về cuộc điều tra liên quan đến cái chết của anh Bảo.
Tháng 5, tại tỉnh Quảng Ngãi, anh Võ Văn Khánh đã tử vong trong khi bị tạm giam sau khi bị công an bắt giữ do vi phạm luật giao thông. Không có thông tin gì về cuộc điều tra liên quan đến trách nhiệm của các công an trong vụ việc trên mặc dù đã có những cáo buộc về việc anh Khánh bị công an đánh đập và dẫn đến tử vong.
Tháng 6, hai người cũng đã tử vong do bị đánh đập khi bị tạm giam: anh Nguyễn Phú Trung bị cảnh sát bắt giữ do bị tình nghi tham gia vào một vụ trộm cắp tại Hà Nội và anh Vũ Văn Hiển tại tỉnh Thái Nguyên tử vong tại bệnh viện sau khi bị đánh đập trong thời gian bị giam giữ. Một số cảnh sát liên quan đến cái chết của anh Trung đã không hề bị bắt giữ, bị điều tra hay sa thải.
Tháng 7, anh Nguyễn Văn Khương tại tỉnh Bắc Giang đã bị đánh tử vong sau khi bị bắt giữ vì vi phạm luật giao thông. Một cảnh sát tham gia thẩm vấn anh Khương đã bị bắt vì sử dụng bạo lực quá mức cần thiết.
Tháng 8, anh Trần Duy Hải tại tỉnh Hậu Giang đã tử vong khi bị tạm giam sau khi thẩm vấn vì bị tình nghi liên quan đến một vụ trộm cắp tài sản. Cảnh sát cho biết anh Hải đã tự vẫn, nhưng gia đình của nạn nhân khẳng định là anh bị đánh dẫn đến tử vong. Không có thông tin về cuộc điều tra trách nhiệm của cảnh sát trong vụ việc này.
Tháng 9, anh Trần Ngọc Dương ở Đồng Nai đã tử vong khi bị tạm giam vì mâu thuẫn với hàng xóm. Cuộc điều tra về trách nhiệm của cảnh sát trong vụ việc này đã được tiến hành.
Tháng 12, đã có hai nạn nhân tử vong khi bị tạm giam, đó là anh Nguyễn Văn Thắng tử vong sau khi bị bắt giữ ở Hải Phòng và anh Đặng Văn Đen đã tử vong sau khi bị tạm giam ở tỉnh An Giang vì liên quan đến một vụ trộm cắp tài sản. Có báo cáo cho thấy cảnh sát đang điều tra về cái chết của anh Thắng. Tại tỉnh An Giang, cảnh sát đã bắt giữ một số cá nhân biểu tình phản đối những cảnh sát có liên quan đến cái chết của anh Đen.
Ngoài ra, vào tháng 5, cảnh sát tỉnh Thanh Hoá còn bắn và sát hại hai người dân, trong đó có một trẻ em 12 tuổi khi họ tham gia vào cuộc biểu tình về đất đai chống lại một công ty lớn của nhà nước. Báo chí cho biết cảnh sát đã tiến hành điều tra các cán bộ có liên quan, nhưng kết quả của cuộc điều tra không được công bố rộng rãi trước công chúng.
Không có tiến triển nào mới liên quan đến trường hợp của Y Ben Hdok, một người Thượng ở Đắc Lắc đã chết khi đang bị tạm giam vào năm 2008.
b. Mất tích
Không có báo cáo nào về các trường hợp mất tích do động cơ chính trị.
Không có thông tin về trường hợp của Thượng toạ Thích Trí Khải thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất chưa đăng ký bị bắt giữ năm 2008.
c. Tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, phi nhân tính hoặc xúc phạm
Luật pháp nghiêm cấm các hành vi xâm phạm về thân thể, tuy nhiên công an vẫn thường xuyên đánh đập các nghi can trong khi tạm giam. Đã có những báo cáo về các vụ công an sách nhiễu tại Hà Nội, Đà Nẵng, Bắc Giang, Bình Phước, Đắc Lắc, Điện Biên, Gia Lai, Hà Giang, Lai Châu, Nghệ An, Quảng Nam, Sơn La, Thái Bình, Thái Nguyên, Thanh Hoá và Trà Vinh.
Nhiều vụ việc liên quan đến việc các nhà thờ Tin Lành tìm cách hành đạo tại các tỉnh thành nói trên. Một số nhà thờ tại gia nhỏ có liên hệ với Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm tiếp tục cho biết họ gặp khó khăn ở một số địa bàn thuộc tỉnh Điện Biên, nơi mà cảnh sát đã giải tán các buổi tụ họp của các tín đồ. Trong những năm vừa qua, công an đã nhiều lần giải tán các cuộc tụ họp của các tín đồ, còn chính quyền địa phương từ chối không đăng ký các điểm nhóm và gây áp lực buộc các tín đồ phải cải đạo. Trong giai đoạn từ tháng 7/2009 đến tháng 3/2010, Mục sư Nguyễn Trung Tôn, quản nhiệm Hội thánh Phúc âm Toàn vẹn ở Thanh Hoá cho biết ông đã liên tục bị cảnh sát địa phương và cảnh sát tỉnh sách nhiễu và đánh đập tại một vài điểm nhóm của hội thánh ở Thanh Hoá. Các quan chức địa phương đã ngăn chặn các buổi tụ tập của Hội thánh, bắt giữ và xâm phạm thể chất đối với chức sắc và thành viên của Hội thánh, trong đó có Mục sư Tôn và gia đình. Các quan chức địa phương không tiến hành điều tra hoạt động của các quan chức an ninh và những người được thuê để tiến hành các vụ tấn công này. Mục sư Tôn là người có quan hệ thân thiết với hai nhân vật bất đồng chính kiến là Lê Thị Công Nhân và Đỗ Nam Hải và cũng là một thành viên của Khối 8406.
Những người đòi quyền đất đai ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và một số tỉnh thành thuộc đồng bằng sông Cửu Long cũng thông tin rằng họ chị chính quyền địa phương sách nhiễu. Hầu hết các sự vụ giữa chính quyền địa phương và cộng đồng dân tộc thiểu số liên quan đến tranh chấp đất đai, tiền bạc và các tranh chấp khác tại địa phương.
Chính phủ cho biết có hơn 33,000 người sử dụng ma tuý hiện đang ở trong các trại cai nghiện lao động bắt buộc. Phần lớn những người này bị kết án hai năm cải tạo hành chính mà không qua xét xử pháp lý.
Điều kiện sinh hoạt trong nhà tù và trại giam
Điều kiện nhà tù có thể khắc nghiệt nhưng nhìn chung không đe doạ đến mạng sống của tù nhân. Tình trạng quá tải, khẩu phần ăn không đủ, thiếu nước sạch và điều kiện vệ sinh kém vẫn là vấn đề nghiêm trọng. Tù nhân nói chung bị lao động cải tạo bắt buộc nhưng không có tiền công. Trong chuyến thăm nhà tù Nam Hà thuộc tỉnh Hà Nam vào tháng 12/2009, các nhà ngoại giao nước ngoài đã quan sát thấy điều kiện ở đây đạm bạc nhưng nhìn chung khu vực sinh sống sạch sẽ, điều kiện lao động chấp nhận được. Đôi khi tù nhân bị giam giữ trong phòng biệt giam, không được đọc và viết trong khoảng thời gian lên đến hàng tháng. Thân nhân của họ khẳng định rằng tù nhân sẽ được đối xử tốt hơn nếu đút lót cán bộ trại giam, còn nếu không sẽ phải chịu đói.
Tù nhân được tiếp cận với các dịch vụ y tế cơ bản và được hưởng thêm các dịch vụ y tế khác ở các bệnh viện tuyến huyện hoặc tỉnh. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp cán bộ trại giam không cho thân nhân gửi thuốc men cho tù nhân. Thân nhân của những nhà hoạt động gặp vấn đề bị sức khoẻ cho biết công tác chữa trị bệnh là không phù hợp, dẫn đến những biến chứng lâu dài, trầm trọng hơn.
Tổng số lượng tù nhân và người bị tạm giam không được công bố rộng rãi. Những người bị tạm giam nhưng chưa xét xử được giam riêng biệt với những tù nhân bị kết án. Trẻ vị thành được giam riêng biệt với người trưởng thành. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, trẻ vị thành niên vẫn bị giam chung với người trưởng thành trong một thời gian ngắn do điều kiện về buồng giam không đủ đáp ứng. Nam giới và phụ nữ được giam riêng. Tù nhân chính trị bị chuyển đến các nhà tù được chỉ định, nơi giam giữ những người phạm tội hình sự thông thường. Một số tù nhân chính trị có danh tiếng bị biệt giam tách với những tù nhân khác. Mặc dù các bản án phạt tù có thể có thời gian rất dài, nhưng tù nhân không bị ép buộc thụ án quá thời gian án đã tuyên cho tội danh của họ.
Thời gian thăm thân bị giới hạn trong vòng 30 phút/tháng. Nhìn chung, các thân nhân được phép tiếp tế đồ ăn và đồ dùng sinh hoạt cho tù nhân. Tù nhân không được hành đạo hay tín ngưỡng ở nơi công cộng. Linh mục công giáo Nguyễn Văn Lý (được trả tự do vào tháng 3), Lê Thị Công Nhân và Nguyễn Văn Đài được phép giữ các quyển Kinh thánh do các đoàn nước ngoài tặng, nhưng nói chung, tù nhân không được tiếp cận với các cuốn kinh và tài liệu tôn giáo. Tù nhân được phép gửi đơn kiến nghị lên quản lý nhà tù và toà án, nhưng thường thì các đơn kiến nghị này không được giải quyết.
Chính quyền cho phép các nhà ngoại giao nước ngoài và một đoàn nước ngoài được thăm nhà tù một cách hạn chế và tiếp xúc tù nhân được giam giữ ở các nhà tù khác nhau. Báo chí được phép thăm các nhà tù một cách hạn chế, nhưng việc quản lý giới truyền thông của Chính phủ đã không cho phép đăng tải các thông tin về điều kiện sống ở những nhà tù này. Trước đây, Hội Chữ thập đỏ được phép đến thăm các nhà tù, nhưng không có chuyến thăm nào thực hiện trong năm báo cáo. Không một ai được phép đại diện cho tù nhân hoặc người bị tạm giam để xem xét các vấn đề như các hình phạt thay thế hình phạt tù đối với những tội danh không liên quan đến bạo lực.
d. Bắt bớ và giam giữ tuỳ tiện
Theo các điều khoản “an ninh quốc gia” mập mờ như các điều 84, 88 và 258 của Bộ luật Hình sự cho phép Chính phủ giam giữ người vô thời hạn mà không cần cáo buộc. Chính phủ cũng bắt giam và bỏ tù vô thời hạn các cá nhân theo các điều khoản khác. Một số người bất đồng chính kiến trên phạm vi cả nước cũng bị chính quyền quản chế hành chính hoặc quản thúc tại gia.
Vai trò của công an và lực lượng an ninh
Bộ Công an có trách nhiệm đảm bảo an ninh trong nước. Tuy nhiên, ở một số vùng hẻo lánh thì chủ yếu dựa vào quân đội với vai trò thực thi chức năng đảm bảo an ninh công cộng, trong đó có duy trì trật tự công cộng trong trường hợp xảy ra bạo động dân sự. Bộ Công an kiểm soát lực lượng cảnh sát - cơ quan đặc nhiệm điều tra an ninh quốc gia và các đơn vị an ninh nội vụ khác. Bộ này cũng quản lý hệ thống đăng ký hộ tịch và công an khu vực nhằm giám sát dân cư. Mặc dù hệ thống này cũng đã bớt can thiệp vào đời sống hàng ngày của công dân nhưng vẫn được sử dụng để giám sát các đối tượng bị tình nghi tham gia hoặc có thể tham gia các hoạt động chính trị không được phép. Vẫn có báo cáo đáng tin cậy về các vụ công an địa phương thuê “côn đồ” và “lực lượng dân phòng” để sách nhiễu, đánh đập các nhà hoạt động chính trị và những đối tượng khác, bao gồm các tín đồ tôn giáo, bị cho là “gây phiền hà” hay là “mối đe doạ ” đối với an ninh công cộng.
Ở cấp tỉnh, quận huyện và xã đều có lực lượng công an nằm dưới sự chỉ đạo của Uỷ ban Nhân dân cấp tương ứng. Ở cấp xã thường có lực lượng dân phòng hỗ trợ. Nhìn chung các lực lượng công an thực thi hiệu quả nhiệm vụ trị an công cộng, nhưng năng lực của họ còn rất yếu kém, đặc biệt là năng lực điều tra. Công tác đào tạo công an và các nguồn lực vẫn còn hạn chế.
Chính phủ đã hợp tác với một số chính phủ nước ngoài khác trong một chương trình dành cho công an tỉnh và các cán bộ quản giáo nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp của lực lượng an ninh.
Quy trình bắt giữ và đối xử khi tạm giam
Bộ luật Hình sự quy định trình tự giam giữ và đối xử với các cá nhân cho đến khi họ được đưa ra toà xét xử. Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Văn phòng Công tố) ra lệnh bắt, thường là theo yêu cầu của bên công an. Tuy nhiên, công an có thể tiến hành bắt giữ mà không cần có lệnh mà dựa trên khiếu nại của một cá nhân bất kỳ nào đó. Trong những trường hợp này, Viện Kiểm sát ra lệnh bắt hồi tố. Trong vòng chín ngày, Viện Kiểm sát phải ra quyết định khởi tố điều tra hình sự đối với người đang bị tạm giam, nếu không công an sẽ phải thả nghi can. Trên thực tế quy định 9 ngày này thường bị bỏ qua.
Quá trình điều tra có thể kéo dài từ ba tháng đối với những tội danh ít nghiêm trọng (những tội có án tù 3 năm) đến 16 tháng đối với những tội đặc biệt nghiêm trọng (những tội có thể dẫn đến án tù trên 15 năm hoặc tử hình) hoặc hơn hai năm đối với những vụ liên quan đến an ninh quốc gia. Tuy nhiên trong vài trường hợp việc điều tra bị kéo dài vô hạn định. Bộ luật Hình sự cũng cho phép Viện Kiểm sát yêu cầu tạm giam thêm hai tháng sau khi điều tra để xem xét liệu có nên truy tố người bị giam giữ hay trả vụ việc cho bên công an điều tra thêm. Đôi khi các nhân viên điều tra còn dùng biện pháp có tính xâm phạm thể chất, cách ly, kéo dài thời gian thẩm vấn, không cho ngủ để buộc người bị giam giữ phải nhận tội.
Theo quy định, người bị giam giữ được phép gặp luật sư kể từ khi bị giam giữ. Tuy nhiên, chính quyền đã sử dụng những chậm trễ trong thủ tục hành chính để ngăn người bị giam giữ tiếp cận với tư vấn pháp lý. Trong các vụ liên quan tới an ninh quốc gia, các nhà chức trách cấm luật sư bào chữa gặp gỡ thân chủ của họ cho đến khi quá trình điều tra kết thúc và nghi can chính thức bị kết tội, thời gian trung bình là khoảng bốn tháng. Theo luật, quá trình điều tra có thể được tiếp tục và việc tiếp cận với tư vấn pháp lý có thể bị từ chối đến hơn hai năm. Ngoài ra, do thiếu các luật sư được đào tạo và việc bảo vệ các quyền của bị đơn không hiệu quả nên hiếm khi người bị giam giữ được tiếp cận với luật sư. Trên thực tế, chỉ những người phạm tội tuổi vị thành niên và những người bị cáo buộc phạm những tội có thể dẫn đến mức án tử hình mới được chỉ định luật sư.
Luật sư bào chữa phải được thông báo về các cuộc thẩm vấn thân chủ của họ và được phép dự các buổi thẩm vấn đó. Tuy nhiên, bị cáo trước đó phải tự mình yêu cầu sự có mặt của luật sư, nhưng không rõ liệu các nhà chức trách có thường thông báo cho bị cáo về quyền lợi này của họ hay không. Luật sư cũng phải được tiếp cận hồ sơ vụ án và được phép sao chụp các hồ sơ nhưng chỉ thỉnh thoảng các luật sư mới được thực hiện những quyền này.
Nhìn chung, công an thường thông báo cho gia đình người bị giam giữ về nơi giam giữ thân nhân họ. Tuy nhiên, người nhà chỉ được phép thăm thân nếu được điều tra viên cho phép, nhưng giấy phép này lại không thường xuyên được cấp. Trong thời gian điều tra, chính quyền thường không cho phép những người bị tạm giam gặp gỡ gia đình họ, đặc biệt là trong những vụ liên quan tới an ninh quốc gia. Trước khi tuyên án chính thức, những người bị tạm giam cũng có quyền thông báo cho thân nhân. Tuy nhiên, nhiều người bị tình nghi vi phạm an ninh quốc gia không được liên lạc với bên ngoài dưới bất kỳ hình thức nào. Không có hình thức bảo lãnh hay thả có điều kiện. Thời gian giam giữ chờ xử án sẽ được tính vào thời gian thi hành án được tuyên.
Toà án có thể tuyên phạt quản chế hành chính tới 5 năm sau khi đã thụ án. Thêm vào đó, công an và các tổ chức đoàn thể có thể yêu cầu Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân các cấp huyện và tỉnh áp dụng một trong năm “biện pháp hành chính” mà không cần xét xử. Các biện pháp này bao gồm các hình phạt như giam giữ từ 6 đến 24 tháng trong các trung tâm cải tạo trẻ vị thành niên hay các trại giam dành cho người lớn và thường áp dụng đối với các đối tượng vi phạm nhiều lần với mức độ vi phạm nhỏ như trộm cắp vặt hay “lăng mạ người khác”. Thời hạn 24 tháng thường được áp dụng đối với những đối tượng sử dụng ma tuý hoặc mại dâm. Những người bị kết tội bị đưa vào các trung tâm cải tạo này phải hoàn thành chỉ tiêu lao động để có kinh phí chi trả cho các dịch vụ và chi phí trong quá trình cải tạo. Các chủ tịch ủy ban nhân dân cũng có thể áp dụng hình phạt “quản chế quáh chính”, thường là dưới hình thức hạn chế di chuyển và đi lại. Chính quyền tiếp tục phạt một vài cá nhân dựa theo những điều khoản về an ninh quốc gia mập mờ được quy định trong bộ luật hình sự.
Tháng 12, sáu cảnh sát ở tỉnh Quảng Ninh đã bị phạt hành chính sau khi một đoạn phim quay cảnh sáu cảnh sát này bắt giữ một số đối tượng mại dâm bị đưa lên mạng Internet. Trong đoạn phim, các cảnh sát này đã không cho một số phụ nữ đang khóc và không mặc quần áo được che thân trong khi bị thẩm vấn, quay phim và chụp hình. Ba cảnh sát bị hạ hai cấp bậc quân hàm, hai người bị hạ một cấp và một người bị khiển trách bằng văn bản vì xâm phạm đến quyền của người bị buộc tội.
Các vụ giam giữ tuỳ tiện, đặc biệt đối với các nhà hoạt động chính trị vẫn là một vấn đề nổi cộm. Chính phủ sử dụng các nghị định, sắc lệnh và các biện pháp khác để giam giữ các nhà hoạt động bày tỏ những quan điểm chính trị đối lập một cách hoà bình (xem mục 2.a). Trong năm, chính quyền đã tăng cường kết án những người bất đồng chính kiến do vi phạm điều 79, “âm mưu lật đổ chính quyền” do họ tham gia vào các đảng chính trị khác không phải Đảng Cộng sản. Mặc dù những người vi phạm điều 79 có thể bị xử phạt đến mức án tử hình nhưng thường thì họ bị kết án đến 7 năm tù giam, có một người bị kết án đến 16 năm tù giam. Khác với những năm trước, sau khi kháng cáo, họ vẫn bị giữ nguyên mức án phạt như ban đầu.
Trong năm vẫn tiếp tục có những báo cáo về việc các quan chức chính quyền ở Tây Nguyên và Tây Bắc tạm giữ các cá nhân người dân tộc thiểu số do liên lạc với cộng đồng thiểu số ở nước ngoài.
Các vụ biểu tình hoà bình đòi đất đai ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã khiến một số người đứng ra tổ chức bị tạm giam và bị theo dõi. Mặc dù vậy, Chính phủ đã giải tán những cuộc biểu tình này mà không dùng tới biện pháp bạo lực mạnh tay nào.
Những nhà hoạt động chính trị và tôn giáo cũng bị giam giữ một cách không chính thức ở các mức độ khác nhau tại nơi họ sinh sống. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, các nhà hoạt động nổi bật như Nguyễn Đan Quế và Đỗ Nam Hải hiện vẫn bị quản thúc tại gia.
|