Tàu hải quân Mỹ lần đầu tới Việt Nam sửa chữa

Lần đầu tiên, một tàu của hải quân Hoa Kỳ đến Việt Nam sửa chữa.
Mấy năm gần đây, khi mối quan hệ giữa hai nước ấm dần, một số chiến hạm của Hoa Kỳ viếng thăm thân hữu Việt Nam nhưng chưa từng đến đây để sửa chữa gì cho đến nay.

Theo bản tin của tờ Tuổi Trẻ, tàu vận tải mang số 4 tên là USNS Richard E. Byrd “vừa thả neo tại khu vực nước sâu thuộc cảng Hòn Khói (phía Nam vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hoà) để được sửa chữa và bảo trì, theo hợp đồng với Vinashin Nha Trang (thành viên của Tập Ðoàn Công Nghiệp Tàu Thuỷ Việt Nam - Vinashin).”

Tàu nói trên đóng xong tại San Diego năm 2007, bắt đầu hoạt động từ năm 2008 với tốn kém lên đến $2.8 tỉ đô la dùng để vận chuyển đạn dược và các loại tiếp liệu khô cho hải quân Hoa Kỳ. Tuy là tàu quân sự nhưng theo các con số dữ kiện thấy công bố, trên tàu có trên dưới 30 quân nhân và 124 nhân viên dân sự.
“Ðây là chiếc tàu đầu tiên của hải quân Hoa Kỳ được nhận sửa chữa tại Việt Nam, kể từ năm 1975. Dự kiến công việc sửa chữa kéo dài hơn 2 tuần”. Báo Tuổi Trẻ nói.
Tàu vận tải USNS Richard E. Byrd thuộc hạm đội Thái Bình Dương - hải quân Hoa Kỳ, dài 210m, rộng 32.3m, trọng tải toàn phần 40,298 tấn, mang theo thuỷ thủ đoàn 145 người.

Tờ Tuổi Trẻ nói “Các công nhân sửa chữa cho biết họ rất phấn khởi trước ‘mối’ công việc làm mới này khi các doanh nghiệp đóng tàu của Việt Nam bị huỷ rất nhiều hợp đồng đóng mới và sửa chữa, đời sống công nhân bị ảnh hưởng nặng nề. Các thuỷ thủ và nhân viên quân sự, dân sự Hoa Kỳ trên tàu tỏ ra khá thân thiện và cởi mở trong giao tiếp với công nhân và người dân địa phương.”

Ngày 7 tháng 11 năm 2009, chiến hạm trang bị hoả tiễn USS Lassen của hạm đội Thái Bình Dương đóng tại Nhật Bản đến thăm cảng Tiên Sa, Ðà Nẵng. Ðặc biệt, hạm trưởng của chiến hạm là một trung tá hải quân gốc Việt, Trung Tá Lê Bá Hùng. Chuyến thăm viếng Việt Nam của ông kể từ khi ông theo cha chạy trốn Cộng Sản khi mới 5 tuổi là đề tài thời sự được chú ý rất nhiều.
Trước đó, ngày 22 tháng 4 năm 2009, một đoàn 14 thành viên các quân binh chủng Việt Nam được đại sứ Mỹ hướng dẫn xuống thăm hàng không mẫu hạm USS John Stennis đậu ở vùng biển quốc tế phía Nam Côn Sơn.

Hai chuyến thăm viếng này diễn ra trong một năm có nhiều biến cố xảy ra giữa Việt Nam và Trung Quốc trên biển Ðông liên quan chủ quyền biển đảo.

Khởi công dự án bô xít Tây Nguyên thứ hai

Báo trong nước đưa tin ngày 28-2 Tập đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) khởi công dự án xây dựng nhà máy sản xuất alumina tại Nhân Cơ, Đăk Nông.
Đây là dự án khai thác và chế biến bô xít thứ hai của TKV. Không có thông tin về nhà thầu xây dựng.
Trước đó TKV đã trao gói thầu EPC cho nhà thầu Chalieco, Trung Quốc xây nhà máy alumina ở Tân Rai, Lâm Đồng.
Tại Tân Rai, phía Trung Quốc lo việc thiết kế, cung cấp vật tư thiết bị và xây lắp dự án. TKV là chủ đầu tư.

Chính phủ Việt Nam cho hay họ sẽ kêu gọi đối tác trong và ngoài nước tham gia góp vốn cổ phần vào hai dự án khai thác bô xít, tuy TKV sẽ nắm cổ phần chi phối và chịu trách nhiệm chính.
Báo trong nước đưa tin, từ nay đến cuối năm Việt Nam dự tính sẽ khởi công thêm một dự án bô xít nữa tại Kon Hà Nừng, Gia Lai. Và dự án hydroxit nhôm tại Bảo Lộc, Lâm Đồng.

Chủ đầu tư của dự án Kon Hà Nừng nghe nói là Công ty Thương mại và Công nghệ Hà Nội. Còn tổng Công ty Hóa chất Việt Nam sẽ làm chủ đầu tư dự án khai thác mỏ bô xít tại Bảo Lộc.
Website Bộ Công thương cho hay bốn dự án khai thác bô xít này mới chỉ là loại ‘thử nghiệm’ tại ba tỉnh thuộc vùng Tây Nguyên.

Giai đoạn 2011-2015 việc khai thác và sản xuất bô xít mới đi vào chiều sâu, với ba dự án alumina tại Đăk Nông. Các dự án này có tên Đăk Nông 2 – 3 – 4, công suất dự kiến 4,5 cho đến 6 triệu tấn alumina mỗi năm.

Tin của báo Việt Nam nói Đăk Nông có tới 7 mỏ bô xít. Lâm Đồng có 2. Bình Phước có 2. Theo đánh giá của Bộ Công thương, trữ lượng bô xít của Việt Nam khoảng 5,4 tỷ tấn.
Giới chức Việt Nam nhìn đến Trung Quốc như là đối tác khai thác và tiêu thụ bô xít. “Công ty TKV đã mời một số nhà sản xuất nhôm lớn của Trung Quốc hợp tác đầu tư kèm theo cam kết tiêu thụ sản phẩm,” báo điện tử vnexpress.net viết.

Nhà máy bô xít Tân Rai, Đăk Nông khởi công cuối tháng Hai có công suất thiết kế 650.000 tấn alumina. Báo trong nước nói, “dự án sẽ áp dụng công nghệ Bayer để sản xuất alumnia” và chú ý đến việc bảo vệ môi trường.
Vốn xây dựng của dự án Tân Rai là 655 triệu USD, khoảng 11 nghìn tỷ đồng tiền Việt.
Chủ đề khai thác bô xít tại Tây Nguyên đã làm dấy lên các cuộc tranh luận, lúc sôi nổi, lúc gay gắt tại Việt Nam.
Phía chính phủ muốn thực hiện dự án, coi đó là phương tiện để giúp Tây Nguyên xóa đói giảm nghèo.

Một số cựu tướng lãnh quân đội, trong đó có Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, đã viết thư ngỏ yêu cầu ngừng dự án. Họ lo ngại vùng Tây Nguyên sẽ mất an ninh khi có quá nhiều công nhân nước ngoài. Cạnh đó là chuyện xử lý bùn đỏ, và bản sắc văn hóa của người thiểu số.
Một nhóm trí thức trong nước lập website đăng ý kiến phản biện, kêu gọi ngưng dự án bô xít, kênh thông tin thu hút được sự quan tâm lớn của độc giả trong và ngoài nước. Sau các vụ tin tặc, bauxitevietnam.info đã chuyển sang địa chỉ khác.

Chưa bàn giao Dung Quất vì lỗi kỹ thuật

Ban đầu trục trặc chủ yếu do van, đến nay nhà máy lọc dầu Dung Quất có hơn 100 lỗi kỹ thuật chưa xử lý, theo tin của mạng chinhphu.vn.
Bản tin không nói rõ các lỗi kỹ thuật này là loại gì.

Và một trăm lỗi kỹ thuật làm cho nhà máy bị lỡ hẹn (một lần nữa) ngày bàn giao.
“Nhà máy lọc dầu Dung Quất chưa thể bàn giao vào ngày 25-2-2010 như kế hoạch ban đầu vì hiện tại vẫn còn 100 điểm tồn tại kỹ thuật vẫn chưa được xử lý triệt để,” một quan chức nhà máy cho mạng tin chính phủ hay.

Đầu tháng Giêng năm nay, một phó thủ tướng Việt Nam yêu cầu nghiệm thu và bàn giao nhà máy, chậm nhất là 25-2.
Từ khi cho chạy thử hồi tháng Hai năm 2009, nhà máy lọc dầu Dung Quất, chi phí xây dựng khoảng 3 tỷ đô la, do Petro Vietnam làm chủ đầu tư, đã gặp một số sự cố.
Những sự cố này tuy không nhiều nhưng “mang tính chất phức tạp,” báo Việt Nam cho hay.
Các tin đưa ban đầu về sự cố chủ yếu nói đến hỏng van. Đợt nhà máy ngưng vận hành, từ 16-8 đến 1-10 năm 2009, là do van PV-1501 bị hỏng.
Từ ngày 22-12-09 đến ngày 13-1-10 nhà máy lại tạm ngừng chạy thử để “tiến hành khắc phục các vấn đề kỹ thuật còn tồn đọng, đặc biệt là để lắp đặt van PV-1501 mới, trước khi bàn giao sơ bộ,” báo trong nước đưa tin.
Có thể van PV-1501 chỉ là một phần của sự cố. Mạng chinhphu.vn khi đưa tin về cuộc họp của Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải với Nhà thầu và Ban Quản lý dự án đầu năm nhắc đến khả năng xử lý kỹ thuật của nhà thầu.
“Trước khi thay mới van bít PV-1501, cần rà soát kỹ thiết kế, quy trình vận hành, xác định nguyên nhân thực sự gây ra sự cố kỹ thuật tại van này, phân xưởng cracking xúc tác, từ đó có biện pháp khắc phục triệt để…”
Từ đó phía Việt Nam cho rằng Dung Quất chậm được bàn giao là do “tổng thầu Technip còn chậm trễ trong việc xử lý và khắc phục các sự cố.”

Trước các sự cố này, báo Việt Nam đặt câu hỏi về chất lượng thiết bị và năng lực nhà thầu trong dự án công nghiệp thuộc loại kỹ thuật cao tại Dung Quất.
Trong khi đó lãnh đạo Petro Vietnam coi hệ thống cấp điện "manh mún và cũ kỹ" là một trong các nguyên nhân gây sự cố tại Dung Quất.
“Việc hỏng là do chất lượng hệ thống cung cấp khí, điện không ổn định, dẫn đến nhà máy bị tạm ngừng nhiều lần, từ đó gây ra hỏng van,” ông Đinh La Thăng chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) nói trong cuộc phỏng vấn với Thời báo Kinh tế Việt Nam ngày 6-1-2010.
“Hệ thống điện hiện nay đã được đầu tư từ lâu, manh mún nên chất lượng không được đảm bảo,” ông Thăng nói.
“Còn hệ thống điện cho nhà máy lúc đầu được thiết kế sẽ hòa lưới điện quốc gia. Nhưng sau đó do ổn áp của hệ thống thấp, dao động mạnh nên không thể kết nối.”

Dù được coi là dự án công nghiệp hàng đầu của Việt Nam nhưng Dung Quất bị vướng vào nhiều thủ tục, từ hành chính, kỹ thuật cho đến gọi thầu, và dự án tiến hành rất chậm.
Từ lúc ra quyết định xây (1996), đến lúc nhà máy đi vào chạy thử (2009), mất tới 13 năm.
Ban đầu Việt Nam thành lập liên doanh với công ty dầu khí của Nga, Zarubezhneft, để góp vốn xây nhà máy. Tổ hợp Technip được hai phía chọn làm một trong các nhà thầu chính.
Về sau phía Nga rút khỏi liên doanh Vietross do khác biệt quan điểm trong điều hành và chọn lựa kỹ thuật. Dung Quất trở thành dự án 100% vốn của Việt Nam.

Tin nói rằng quá trình đàm phán hợp đồng với nhà thầu Technip kéo dài nhiều năm do cách làm việc sợ trách nhiệm của phía Việt Nam
.