Luật Sư Lê Thị Công Nhân ra khỏi tù Thanh Hóa

Luật Sư Lê Thị Công Nhân, 31 tuổi, ra khỏi nhà tù giam giữ nữ tù ở Thanh Hóa, ngày 6 tháng 3 năm 2010 đúng 3 năm sau khi cô bị bắt giam ở Hà Nội.
Ngày 6 tháng 3 lại cũng đúng là ngày Phụ Nữ Quốc Tế mà hàng năm chế độ Hà Nội vẫn tổ chức kỷ niệm quyền làm người cho phụ nữ.
Bà Trần Thị Lệ, mẹ Luật Sư Công Nhân, đã rời nhà ở Hà Nội từ 2 giờ sáng và đến trước cổng trại giam số 5, tỉnh Thanh Hóa lúc hơn 5 giờ sáng ngày Thứ Bảy.
Ngay trong khu vực nhà giam, chờ đón con mình, bà Lệ nói với ký giả báo Người Việt, “tiếng nói khác với tiếng nói của nhà cầm quyền nói chung rất khó khăn và phải trả giá cho điều đó.” Bài phỏng vấn được đăng toàn bộ bên cạnh đây. Vào lúc trả lời phỏng vấn, ban quản lý nhà tù chưa thả Lê Thị Công Nhân lấy cớ họ chuẩn bị cuộc thi đấu thể thao của viên chức trại giam nên thủ tục thả tù có thể chậm trễ.

Ngày 6 tháng 3 năm 2007, Lê Thị Công Nhân, bị bắt khi đang thuyết trình các đề tài nhân quyền cho một số sinh viên ở Văn phòng Luật pháp Thiên Ân mà Luật Sư Nguyễn Văn Ðài làm trưởng văn phòng. Khi tới trụ sở công an phản đối việc bắt giữ nữ Luật Sư Lê Thị Công Nhân, LS Nguyễn Văn Ðài bị bắt luôn và cả hai bị vu cho tội “Tuyên truyền chống nhà nước XHCN” theo điều 88 của Bộ Luật Hình Sự.
Trước đó không bao lâu, Việt Nam cũng truy tố Linh Mục Nguyễn Văn Lý tội danh nói trên và kết án LM Lý 8 năm tù. LM Lý là một trong những thành viên sáng lập Khối 8406 (một tổ chức quần chúng gồm mọi thành phần xã hội đòi hỏi tự do dân chủ, đa nguyên đa đảng) mà cả LS Ðài và LS Công Nhân đều là thành viên.
Ngày 11 tháng 5 năm 2007, phiên tòa sơ thẩm ở Hà Nội kết án LS Ðài 5 năm tù, 4 năm quản chế, LS Công Nhân 4 năm tù, 3 năm quản chế. Trước phản ứng dữ dội của dư luận quốc tế, chế độ Hà Nội đã giảm án tù cho mỗi người một năm khi đưa ra xử sơ thẩm ngày 27 tháng 11 năm 2007.

Luật Sư Lê Thị Công Nhân cũng như Luật Sư Nguyễn Văn Ðài là những người tranh đấu cho nhân quyền và tự do tôn giáo ở Việt Nam. Luật Sư Ðài từng biện hộ miễn phí cho rất nhiều người, trong đó có Mục Sư Nguyễn Hồng Quang ở Sài Gòn. Ông là thành viên của Ủy Ban Nhân Quyền Việt Nam, một tổ chức độc lập và đấu tranh cho nhân quyền tại Việt Nam.
Luật Sư Lê Thị Công Nhân thì đi xa hơn trong các hoạt động chính trị. Cô không những là thành viên của Khối 8406 mà còn là phát ngôn viên của đảng Thăng Tiến Việt Nam.

Ðủ điều kiện hành nghề luật sư năm 2004, Lê Thị Công Nhân làm việc tại bộ phận thư ký quan hệ quốc tế, Văn Phòng Luật Sư Ðoàn Hà Nội. Sang năm sau thì về hợp tác với văn phòng luật Thiên Ân của LS Ðài.

Trước khi bị bắt, Lê Thị Công Nhân viết một số bài tham luận phổ biến trên Internet tố cáo hệ thống công đoàn do đảng CSVN thành lập không bảo vệ giới công nhân mà chỉ phục vụ nhu cầu của kẻ bóc lột (tư bản ngoại quốc, tư bản quốc doanh). Cô kêu gọi quốc tế yểm trợ để thành lập các tổ chức công đoàn độc lập, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động Việt Nam bị bóc lột tận xương tủy.
Cuối tháng 10 năm 2006, cô được mời tham dự “Hội Nghị Công Ðoàn Tự Do” tổ chức ở Ba Lan, nhưng bị công an chận giữ ở phi trường Nội Bài.
Tháng 12 năm 2006, khi trả lời truyền thông tiếng Việt ở hải ngoại về chỉ thị của thủ tướng đưa ra các biện pháp giới hạn báo chí hơn nữa, Lê Thị Công Nhân đã tuyên bố “Là một luật sư, tôi xin khẳng định với những hiểu biết cá nhân của mình rằng chỉ thị 37/2006/CT/TTg ngày 26 tháng 11 năm 2006 là hoàn toàn vi hiến”.

Khi một số đảng viên trụ cột của đảng Thăng Tiến bị bắt ở Huế, nhiều người e ngại cô sẽ bị bắt và có thể phải khuất phục trước các trò khủng bố của công an. Lê Thị Công Nhân đã tuyên bố “Tôi xin khẳng định tôi không bao giờ thỏa hiệp với CSVN cho dù điều tồi tệ nhất có thể xảy đến”.

Trong một cuộc phỏng vấn khác cô nói “Sống thế nào thì sống vẫn phải giữ tự trọng và lương tâm của mình. Chỉ có lương tâm và lòng tự trọng của tôi nói với tôi rằng: Không bao giờ đầu hàng”.
Bị giam ở trại nữ tù Thanh Hóa, cô cho hay nữ tù, dù trời nóng cháy da đến Mùa Ðông buốt giá, mọi người phải múc nước giếng tắm truồng ở ngoài trời.

Ở trại từ Thanh Hóa cũng như các nhà tù khác ở Việt Nam, tù nhân sống sót được là nhờ tiền và thực phẩm tiếp tế của thân nhân. Nhà tù chỉ phát có 2 bát cơm hẩm và rau luộc cả rễ. Thỉnh thoảng mới có tí thịt mỡ, cá ươn. Không những vậy, họ còn bị ép buộc sản xuất xuất khẩu để lấy tiền bỏ túi cho đám cai tù và chế độ. Tù nhân nhà tù Ba Sao, Nam Hà, phải đan mây tre. Tù nhân nữ tù Thanh Hóa phải may quần áo hay đan, thêu. Tù nhân ở Long Khánh phải bóc vỏ hạt điều. Nhiều cuộc tuyệt thực đã xảy ra ở nhà tù Long Khánh vì tù nhân bị bóc lột sức lao động quá đáng, chịu không nổi.

Tuy bị tù tội, Lê Thị Công Nhân, luôn luôn quan tâm tới sự an nguy và sức khỏe của mọi người bên ngoài. Theo lời bà Trần Thị Lệ kể với báo Người Việt nhiều lần, sức khỏe của Luật Sư Trần Lâm, sức khỏe của cụ Hoàng Minh Chính (trước khi cụ qua đời), sức khỏe LM Nguyễn Văn Lý là những điều được cô vô cùng lo lắng.
Bắt bỏ tù LS Lê Thị Công Nhân, LS Nguyễn Văn Ðài, chế độ Hà Nội đã bị chính phủ và Quốc Hội Hoa Kỳ cũng như Châu Âu đả kích kịch liệt. Họ tố cáo Việt Nam vi phạm Công ước Quốc Tế về Các Quyền Dân Sự và Chính Trị mà Hà Nội đã ký cam kết tuân hành.

Năm 2008, Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền trao tặng giải thưởng Hellman/Hammett cho Lê Thị Công Nhân vì đã can đảm đấu tranh đòi hỏi nhân quyền bất chấp đến các nguy hiểm, tù tội cho bản thân.

Sự khẳng khái, cương nghị của một người phụ nữ trẻ tuổi dám đứng thẳng lưng chống lại cả một guồng máy đàn áp của chính quyền được mọi người trong và ngoài nước thán phục. Có những bài hát, bài thơ, ca ngợi Lê Thị Công Nhân là “anh thư nước Việt”, “bông hồng có ánh thép”.
Tuy ra khỏi nhà tù nhỏ, Lê Thị Công Nhân còn bị ba năm quản chế. Cô sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn trong đời sống vì bị lực lượng đông đảo công an canh giữ quanh nhà.

LS Lê Thị Công Nhân trả lời BBC

Luật sư bất đồng chính kiến Lê Thị Công Nhân vừa được về nhà từ trại giam số 5, Thanh Hóa, hôm thứ Bảy 06/03 sau ba năm thi hành án tù vì tội Tuyên truyền chống Nhà nước XHCN.

Tuy vậy, theo bản án phúc thẩm hồi tháng 11/2007, chị còn phải chịu thêm 3 năm quản chế tại gia.
Một ngày sau khi được trả tự do, Lê Thị Công Nhân nói chuyện với BBC, trong đó chị khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi lý tưởng của mình.

BBC: Đầu tiên xin chị cho biết cảm tưởng của mình khi rời trại giam hôm thứ Bảy?
Lê Thị Công Nhân: Cảm tưởng đầu tiên của tôi có lẽ là hơi ghen tị một chút với những người tù bình thường, vì niềm vui của tôi không được trọn vẹn. Mặc dù đã xác định cho bản thân là cái tự do mà mình sắp được hưởng sẽ có giới hạn, nhưng tôi bất ngờ vì thực sự không cảm thấy tự do một chút nào hết.
Công an họ giữ tôi tới tận 11:15 mới cho ra khỏi khu giam và họ áp giải từ đó tới khi về nhà.
Tới nay thì họ vẫn cho nhiều người canh giữ bên ngoài nhà, có gương mặt nhân viên an ninh cũ từ trước tôi nhận ra, và có cả người mới.
Nhưng khi tới nhà, thì tôi rất xúc động, và cả bối rối nữa. Cảm giác nó như là một cơn ác mộng, một cơn ác mộng kéo dài ba năm nay mà chỉ những ai đã từng đi tù về chắc mới có thể chia sẻ được với tôi.

BBC: Một cơn ác mộng kéo dài ba năm như chị định nghĩa thì chắc để lại nhiều dư ấn về cả tâm lý và thể chất?
Lê Thị Công Nhân: Vâng, chắc chắn rồi. Ít có ai qua được những thử thách trong tù và suốt ba năm liền tôi bị mắc chứng đau đầu nặng.
Lúc nào tôi cũng nghe mạch đập ở trên đầu, đó là ảnh hưởng của tâm lý lên sức khỏe.
Tôi còn mắc thêm nhiều chứng bệnh mới, bệnh cũ thì nặng hơn, nhất là mắt đã cận lên tới 6 độ sau ba năm, may mà chưa tăng nhãn áp.

BBC: Bây giờ nghĩ lại, liệu chị có hối tiếc về những gì mình đã làm khiến phải ngồi tù lâu như vậy không?
Lê Thị Công Nhân: Hối tiếc là từ ít khi xuất hiện trong đầu tôi, mặc dù tôi không phải người tốt đẹp hơn người gì. Nhất là khi nói tới những gì tôi đã làm để phải đi tù, thì lại càng không hối tiếc.
Có tiếc chăng, thì là tiếc rằng mình đã không làm được nhiều hơn mà thôi.

BBC: Ba năm là khoảng thời gian khá dài và một ngày đêm thì chắc chắn không đủ để đưa ra một nhận định gì khái quát. Nhưng liệu Công Nhân có nhận thấy thay đổi nào trong cuộc sống xã hội ngày nay hay không?
Lê Thị Công Nhân: Vâng, đây cũng là điều gây cho tôi nhiều suy nghĩ trên con đường từ trại giam trở về nhà. Tôi thấy có một sự phát triển nhất định về mặt kinh tế mà ai cũng có thể nhận ra, đường xá, xây dựng vv...
Nhưng tôi cũng thấy một điều là chất lượng môi trường sống xuống cấp rõ rệt. Đoạn đường đi trên xe với sáu công an áp tải quả thực rất ngột ngạt, chính ra ở trong tù không khí còn trong lành hơn vì trại giam nằm ở giữa một cánh đồng.
Môi trường và giao thông ở Hà Nội thật là kinh khủng, thật là hỗn loạn, nhiều chỗ nhếch nhác và nghèo nàn một cách không đáng có.

BBC: Một câu không thể không hỏi, là dự định đầu tiên của chị khi về đến nhà là làm gì?
Lê Thị Công Nhân: Dự định đầu tiên hoàn toàn là những chuyện rất riêng tư và cá nhân thôi, như đi khám sức khỏe và nghỉ ngơi.

Thực sự tôi rất mệt mỏi.
Về công việc, thì thực sự mà nói, sau 24 tiếng đồng hồ tôi cũng chưa có đủ thời gian để cập nhật thông tin, gặp gỡ các anh chị, cô bác và những người bạn trong phong trào dân chủ để có định hướng một cách cụ thể. Thế nhưng, chắc chắn tôi không bao giờ từ bỏ lý tưởng của mình.
Về mặt phương thức hay kỹ thuật thì tới thời điểm này chắc cũng chưa có nhiều thay đổi so với ba năm trước, nghĩa là chúng tôi vẫn tiếp tục đấu tranh qua ngòi bút và tiếng nói.
Nếu như các phương tiện truyền thông của Nhà nước đồng ý truyền đạt các ý tưởng và tiếng nói của chúng tôi thì tôi rất hoan nghênh, nhưng chắc chắn điều đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Bài thơ trúng giải nhất bị… rút lại

Ban tổ chức cuộc thi thơ ở khu vực Ðồng Bằng Sông Cửu Long, có thể bị áp lực đâu đó “ở trên” đã rút lại quyết định công bố giải nhất dành cho nhà thơ Hoài Tường Phong với tác phẩm “Trăng Nghẹn”.

Chuyện lình xình này được phổ biến trên nhiều trang thông tin điện tử giúp cho tác giả và bài thơ thêm nổi tiếng. Chỉ cần vào Google tìm kiếm, đánh chữ “Trăng Nghẹn”, hoặc tên tác giả “Hoài Tường Phong” là ra trọn bài thơ và những trang thông tin điện tử theo nhau đưa tin.

Vụ việc được nhà văn, nhà báo Võ Ðắc Danh nêu lên blog của ông trọn vẹn bài thơ trúng giải của Hoài Tường Phong với những thông tin đính kèm rất đáng chú ý về nền văn học “định hướng XHCN”.

“Trăng Nghẹn là bài thơ của Hoài Tường Phong vừa đoạt giải Nhất cuộc thi thơ Ðồng Bằng Sông Cửu Long do các Hội Văn Học - Nghệ Thuật trong khu vực này liên kết tổ chức, tỉnh Cần Thơ đăng cai.” Ông Võ Ðắc Danh viết. “Nhưng một sự cố lạ lùng chưa từng có đã xảy ra: Nhà thơ Phạm Sĩ Sáu, trưởng ban giám khảo cho hay, một số cơ quan ‘có thẩm quyền’ ở thành phố Cần Thơ (thực chất là không có thẩm quyền) đã yêu cầu ban giám khảo chọn lại bài khác để trao giải Nhất, vì bài này u ám quá. ‘Trăng thì phải sáng, thậm chí rất trong sáng chớ không thể nào nghẹn được’. Ban giám khảo đã quyết định không chấm lại, cuối cùng họ quay sang tác giả. Nhà thơ Hoài Tường Phong cho biết, mấy ngày nay chủ tịch Hội Văn Nghệ Cần Thơ yêu cầu ông làm đơn từ chối giải thưởng với lý do ‘tôi không có gởi dự thi’. Ông khẳng định rằng ‘tôi đã gởi dự thi’, sau đó vị chủ tịch Hội Văn Nghệ lại yêu cầu ông làm đơn xin từ chối giải thưởng với lý do ‘Thơ tôi có nhiều câu chữ không phù hợp với tiêu chí cuộc thi’. Ông Phong nói ‘Ðó là việc thẩm định của ban giám khảo.’”
Ông Võ Ðắc Danh đưa tin như trên vào nói: “Miễn bình luận về sự kiện này ”.

Dưới đây là bài thơ Trăng Nghẹn:

Mẹ sinh tôi vào một đêm rằm mưa gió ngày xưa,
Lúc chào đời đã lỡ hẹn cùng vầng trăng viên mãn.
Vùng tản cư hồi này ruộng hoang nhà trống,
Rước được bà mụ vườn, ngoại cực trần thân.
Tôi lớn trong quê mùa như cây tạp vườn hoang,
Bảy tuổi biết leo lưng trâu, không từng ngồi xe đạp.
Không biết lời bải buôi để mua lòng người khác,
Nên thua thiệt cả đời vì không thể dối lừa ai.
Ngơ ngác buổi ra thành, trước cuộc sống đua chen,
Mười năm sau chưa gội rửa cho mình thành dân chợ.
Lớp phèn hết bám chân, nhưng chất chân quê vẫn còn đó,
Tôi tranh thủ những tháng hè, thích về lại thăm quê.
Bè bạn theo đuôi trâu một thời, mơ ước nhìn tôi,
Tưởng tôi thoát kiếp ngài, nhởn nhơ hoá bướm.
Tôi nhìn vẻ hồn nhiên của đám bạn xưa thèm quá,
Cộng một chút phù hoa đâu thêm lớn tâm hồn.
Mỗi lần về quê bè bạn cũ lại vắng hơn,
Gái mười bảy đã lấy chồng, trai hai mươi đòi vợ.
Cô bạn xưa nách con ngang nhà mua chịu rượu,
Ðôi mắt ướt một thời bẽn lẽn ngó bàn chân.
Xóm bên sông nhiều cô gái rời quê,
Về thăm nhà xênh xang lụa là hàng hiệu.
Vài căn nhà xây, đổi đời nhờ những đồng tiền báo hiếu,
Khởi sắc một vùng quê sao nghe có chút bùi ngùi.
Ðồng bằng quê hương tôi nhiều cái nhất ngậm ngùi:
Sản lượng lúa nhiều, vùng cá ba sa lớn nhất,
Ðầu tư văn hoá thấp và khó nghèo cũng nhất,
Và cũng dẫn đầu, những cô gái lấy chồng xa.
Chập tối buồn ra nhìn bến nước cô đơn,
Vầng trăng vừa lên đã bị mây mưa vần vũ.
Tôi chợt nhớ lần lỗi hẹn đầu đời, trăng cũ,
Vầng trăng nghẹn hoài, chưa toả sáng một vùng quê.

Theo một thân hữu thông báo cho ông Danh biết và được ông phổ biến cả lời bình luận bên dưới bài thơ thì “Chiều ngày 3 tháng 3 năm 2010, ban thường vụ Liên Hiệp Các Hội Văn Học Nghệ Thuật thành phố Cần Thơ đã họp và chính thức quyết định loại bỏ giải Nhất của bài thơ Trăng Nghẹn của Hoài Tường Phong. Rõ ràng đây là một sự lạm quyền hay lộng quyền thô bạo chưa từng có của một hội văn nghệ địa phương vì đây là một giải thơ của khu vực ÐBSCL. Thật không còn gì để nói. Vì không có máy tính và không biết gởi mail nên anh Hoài Tường Phong nhờ tôi mail cho anh để biết. Mến chào anh. Phương Ðông.”

Một điều đáng nói khác, trước khi có quyết định gạt bài thơ trúng giải Nhất của Hoài Tường Phong, kết quả đã được thông báo đến Hội Nhà Văn Việt Nam và trên trang báo điện tử của hội này ngày 20 tháng 2 năm 2010 đã thấy đăng tải trọn vẹn “Kết quả cuộc thi thơ Ðồng Bằng Sông Cửu Long lần thứ IV -2009” từ giải nhất đến giải khuyến khích trong đó nêu rõ trúng giải nhất là bài thơ Trăng Nghẹn của Hoài Tường Phong:

“Kết quả cuộc thi thơ Ðồng Bằng Sông Cửu Long lần thứ IV-2009:

15h 00' ngày 20 tháng 2 năm 2010 tại Liên Hiệp Các Hội Văn Học Nghệ thuật TP. Cần Thơ.

Ban tổ chức và ban chung khảo cuộc thi thơ ÐBSCL đã họp xét kết quả cuộc thi.

Ban chung khảo:
- Nhà thơ Phạm Sĩ Sáu - Trưởng ban.
- Nhà thơ Trịnh Bửu Hoài - Chủ tịch LHHVHNT An Giang: Thành viên.
- Nhà thơ Ðinh Thị Thu Vân - Phó chủ tịch Hội VHNT Long An: Thành viên.

Ban tổ chức:
- Nhà thơ Phan Huy - Chủ tịch LHCHVHNT TP. Cần Thơ: Trưởng ban.
- Nhà văn Nguyễn Khai Phong - Chủ tịch Hội Nhà Văn Cần Thơ: Phó trưởng ban.
- Nhà văn Lê Xuân - Thư ký.
- Cùng tham dự có nhà văn Lê Văn Thảo - Phó chủ tịch Hội Nhà Văn VN, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh.

Sau khi các thành viên ban chung khảo và ban tổ chức thảo luận, đánh giá điểm chấm 60 bài dự thi của ba giám khảo vòng chung khảo, đã nhất trí:
Giải Nhất: Trăng nghẹn (Hoài Tường Phong - Cần Thơ)
Giải Nhì:
1. Sương hồ (Lê Thanh My - An Giang)
2. Ðôi bờ (Ngô Thị Thu Vân - Bến Tre)

Giải Ba:
1. Hình như (Phạm Nguyên Thạch - An Giang)
2. Về nhà xưa uống rượu (Nguyễn Trung Nguyên - Cần Thơ)
3. Thương nhớ đồng bằng (Thạch Thị Liễu - Hậu Giang)”
...
Cho tới nay, người ta không rõ cái giải thơ kỳ IV nói trên có đôn người trúng giải nhì lên thành giải nhất hay cái giải này năm nay bị cưa cụt đầu.
Trên trang điện tử Sông Cửu Long Online (www.vannghesongcuulong.org.vn) ông Lê Chí, tổng biên tập viết ngậm ngùi rằng “...Nhưng dù sao Trăng Nghẹn cũng đem đến cho chúng ta những điều không dễ gì quên và thật đáng suy ngẫm. Ngoái nhìn hành trình những năm tháng đã qua nào chỉ giản đơn là nhìn lại một dĩ vãng vu vơ phù phiếm. Bản chất của niềm vui là biết chắt ra từ nỗi buồn (làm gì có loại người quanh năm chỉ biết có cười mà không bao giờ rơi nước mắt). Với Trăng Nghẹn, một lần nữa nhà thơ Hoài Tường Phong muốn nhắc chúng ta đừng bao giờ lại để ‘lỡ hẹn cùng vầng trăng viên mãn.’”

Cũng trên trang báo điện tử này, nhà thơ Trần Hoàng Vy bầy tỏ sự bực tức khi đem “cái dũng những những người tổ chức và cầm... bút đỏ” ra mổ xẻ.
“Cái Dũng của BTC, BGK là phải vượt qua những điều ‘phạm qui’ như bị mua chuộc, đi đêm. Bị áp lực bởi ‘chủ nhà’, bởi đơn vị tài trợ. Và phải chịu trách nhiệm và bảo vệ đến cùng những tác giả, tác phẩm xứng đáng đạt giải. Không làm được điều này, uy tín của BTC, BGK coi như bị phá sản, sẽ không còn ai dám đến với những cuộc thi như thế.”

Trần Hoàng Vy viết trên vannghecuulong.org.vn ngày 6 tháng 3 năm 2010.